Đại sứ Mỹ tại NATO Matthew Whitaker đã chỉ trích Cộng hòa Séc trên mạng xã hội X vì chi tiêu quốc phòng không đáp ứng cam kết; bài đăng này sau đó được Đại sứ quán Mỹ tại Praha chia sẻ kèm bản dịch tiếng Séc. 

Whitaker dẫn một bài báo cho biết ngân sách Séc năm nay không đạt mức chi cho quốc phòng theo nghĩa vụ trong NATO. Theo ông, tất cả các đồng minh đều phải gánh phần trách nhiệm của mình “không lời bao biện, không ngoại lệ”. Thủ tướng Andrej Babiš (phong trào ANO) sau đó tại Hạ viện cam kết Séc sẽ thực hiện các nghĩa vụ. Tối cùng ngày, ông viết rằng chi tiêu quốc phòng của Séc năm nay sẽ vượt mức 2 % GDP.

Hạ viện hôm thứ Tư đã thông qua ngân sách năm nay với mức thâm hụt 310 tỷ korun. Hội đồng Ngân sách Quốc gia hôm thứ Năm bày tỏ hoài nghi liệu có thể bảo đảm mức chi cho quốc phòng tối thiểu 2 % GDP như luật định. Trong dự thảo ngân sách, chính phủ tính gộp vào chi tiêu quốc phòng cả các khoản cho xây dựng công trình giao thông; theo Hội đồng, chưa chắc các khoản này sẽ được NATO công nhận theo metodika của Liên minh.

Trong bối cảnh đó, ngay từ đầu tháng 3 – tức trước khi ngân sách được schválen – Đại sứ Mỹ tại Séc Nicholas Merrick đã cảnh báo rằng Séc có nguy cơ rơi vào nhóm nước có tỷ lệ chi cho quốc phòng trên GDP thấp nhất trong NATO. Merrick nhấn mạnh, các nước thành viên NATO năm ngoái đã thống nhất rằng đến năm 2035, chi tiêu quốc phòng phải tăng lên mức 3,5 % GDP, đồng thời 1,5 % GDP nữa sẽ dành cho các khoản đầu tư dân sự có liên quan tới obrana.

Trong phần chất vấn tại Hạ viện hôm thứ Năm, Thủ tướng Babiš tuyên bố rằng “Séc sẽ thực hiện các cam kết đối với NATO” và nhắc đến việc xây dựng lữ đoàn cơ giới hóa. Tuy nhiên, ông không đề cập đến thỏa thuận năm ngoái của các nước NATO – trong đó có Séc – về việc nâng chi tiêu quốc phòng lên 3,5 % GDP và chi thêm 1,5 % GDP cho các khoản đầu tư dân sự liên quan vào năm 2035.

Sau đó trong ngày, Thủ tướng nhắn rằng Đại sứ Mỹ tại NATO “đang cảnh báo về điều không diễn ra”. “Chi tiêu quốc phòng của chúng ta trong năm nay sẽ không phải là 1,7 %, mà ngược lại sẽ vượt quá 2 %,” Babiš viết tối cùng ngày.

Mới đây, người đứng đầu chính phủ lại phát biểu rằng Séc chắc chắn không bước vào lộ trình hướng tới mục tiêu chi 3,5 % GDP cho quốc phòng. “Ưu tiên của chúng tôi là sức khỏe của đồng bào, để họ sống lâu,” ông nói với Deník.cz. Từ những phát biểu này, đến nay vẫn chưa thể thấy rõ ý định cụ thể của ông về mức chi cho quốc phòng của Séc trong các năm tới.

Theo CT24