Ngân hàng Quốc gia Séc (ČNB) đã xử phạt ČSOB 30 triệu korun do tồn tại các thiếu sót trong một số quy trình kiểm soát liên quan đến phòng chống rửa tiền và xác minh khách hàng. Đây là mức phạt cao nhất mà ČNB từng chính thức áp dụng đối với một tổ chức tài chính tính đến nay.

Thông tin được công bố trên trang web của Česká národní banka (ČNB) ngày 14/8, theo bài viết của Lenka Rauerová và ČTK, đăng lúc 10h14 và cập nhật 11h48.

Theo phản hồi từ phía ČSOB, quá trình điều tra không chứng minh được ngân hàng này tham gia vào hoạt động rửa tiền, cũng không ghi nhận thiệt hại đối với khách hàng, đồng thời mọi thiếu sót đã được khắc phục.

Mức phạt cao nhất từng được chính thức áp dụng
Trao đổi về quyết định này, Giám đốc Vụ Truyền thông của ČNB Jakub Holas cho biết đây là mức phạt lớn chưa từng được cơ quan này chính thức áp cho một định chế tài chính, nhưng không phải là trường hợp duy nhất bị xử ở mức như vậy.

Ông nói: “Tuy nhiên, cần lưu ý rằng ČSOB không phải là chủ thể duy nhất bị phạt ở mức này. Chúng tôi cũng đã áp dụng cùng một mức phạt trong một trường hợp khác, dù hiện chưa có hiệu lực pháp lý cuối cùng. Đồng thời cũng không loại trừ khả năng trong tương lai ČNB sẽ áp dụng các mức phạt còn cao hơn, một phần xuất phát từ các nghĩa vụ của chúng tôi theo pháp luật EU.”

ČSOB: Không có hành vi cố ý, mọi thiếu sót đã được sửa ngay
Người phát ngôn của ČSOB Petr Milata cho biết ngân hàng lấy làm tiếc về vụ việc và đã nhanh chóng triển khai các biện pháp khắc phục.

Ông nêu rõ: “ČSOB rất lấy làm tiếc về tình huống này, chúng tôi đã lập tức khắc phục toàn bộ thiếu sót và áp dụng các biện pháp quy mô lớn để ngăn việc tái diễn. Những phát hiện này liên quan đến giai đoạn trước đây và quá trình điều tra không phát hiện bất kỳ sự tham gia nào của ČSOB vào hoạt động rửa tiền, không có khách hàng hay bên thứ ba nào bị thiệt hại, và các phát hiện này cũng hoàn toàn không liên quan đến an toàn dữ liệu khách hàng.”

Theo ông Milata, đây không phải là hành vi cố ý. Ông nói thêm: “Trong một số vấn đề cụ thể, chúng tôi đã diễn giải quy định theo cách khác, và quyết định của ČNB hiện mang lại cách hiểu thống nhất để áp dụng trong thời gian tới.”

ČNB nêu hàng loạt thiếu sót trong kiểm soát khách hàng rủi ro cao
Trong quyết định xử phạt, ČNB cho biết trong giai đoạn từ 1/11/2022 đến 21/11/2023, ČSOB đã không rà soát mục đích và bản chất giao dịch của một khách hàng nội bộ được xếp loại là “khách hàng có vấn đề”, “khách hàng không thể chấp nhận” hoặc “khách hàng rủi ro cao”.

Những giao dịch liên quan gồm 58 lần rút tiền mặt với tổng giá trị 136,4 triệu korun, 45.000 USD và 3,746 triệu euro, cùng 3 lần nộp tiền mặt với tổng số 1,485 triệu korun và 258.000 USD.

Ngoài ra, ít nhất trong giai đoạn từ 1/1/2021 đến 29/12/2023, trong quan hệ kinh doanh với một khách hàng được đánh giá nội bộ là “khách hàng rủi ro cao”, ČSOB đã không thu thập thông tin về mục đích và tính chất dự kiến của quan hệ kinh doanh, đồng thời không xem xét đầy đủ bản chất hoạt động kinh doanh của khách hàng, mô hình kinh doanh và các yếu tố rủi ro phát sinh từ hoạt động của họ.

Đối với khách hàng này với tư cách là một tổ chức tín dụng, ngân hàng cũng không yêu cầu các quy định nội bộ cơ bản liên quan đến phòng chống rửa tiền và tài trợ khủng bố.

Thiếu kiểm tra cấu trúc sở hữu, kiểm soát trừng phạt quốc tế
ČNB cũng cho biết trong thời gian từ 1/1/2021 đến 31/12/2024, ČSOB không xác minh đầy đủ toàn bộ cấu trúc sở hữu và quản lý của khách hàng, cũng như không kiểm tra đầy đủ liệu trong toàn bộ cấu trúc này có cá nhân hoặc thực thể nào thuộc diện Cộng hòa Séc áp dụng các biện pháp trừng phạt quốc tế hay không.

Tiếp đó, ít nhất từ 1/1/2023 đến 31/12/2024, ČSOB chưa thiết lập các quy trình áp dụng biện pháp nhận diện và kiểm tra tăng cường trước khi thực hiện giao dịch liên quan đến các nước thứ ba có rủi ro cao.

ČNB cũng nêu rằng đến ngày 7/3/2025, trong thực tiễn hoạt động, ČSOB chưa bảo đảm quy trình phù hợp với quy định nội bộ về Sổ đăng ký chủ sở hữu thực sự.

Đặc biệt, theo quyết định của ngân hàng trung ương, trong trường hợp của 8.414 khách hàng là pháp nhân có cấu trúc sở hữu phức tạp hoặc nhiều tầng nấc, ČSOB đã không xác minh liệu trong toàn bộ cấu trúc sở hữu hoặc quản lý của họ có xuất hiện cá nhân hay tổ chức nào nằm trong diện bị Cộng hòa Séc áp dụng trừng phạt quốc tế hay không.

Chuyên gia: Đây là tín hiệu cho thấy sai sót sẽ bị xử phạt nghiêm khắc hơn
Bình luận về vụ việc, nhà phân tích Pavel Ryba của Golden Gate cho rằng mức phạt 30 triệu korun là lớn, nhưng không phải điều bất thường nếu đặt trong bối cảnh toàn ngành ngân hàng.

Ông nói: “Mức phạt 30 triệu korun đối với ČSOB tuy cao, nhưng trong bối cảnh lĩnh vực ngân hàng thì không phải điều gì quá khác thường. Trong những năm gần đây, ČNB đã siết chặt giám sát và đồng thời có thể thấy xu hướng tăng các chế tài tài chính.”

Trong khi đó, nhà phân tích Jan Kořínek của tổ chức tài chính Artesa nhận định các hình phạt dạng này thường xuất phát từ hoạt động giám sát tiêu chuẩn của ČNB, vốn từ lâu tập trung vào phòng chống rửa tiền và kiểm soát khách hàng.

Ông nói với Novinky: “Đây là tín hiệu cho thấy ČNB kỳ vọng các ngân hàng phải có cơ chế kiểm soát chặt chẽ, và sẵn sàng xử phạt về mặt tài chính nếu phát hiện thiếu sót. Bản thân khoản phạt này không có nghĩa là tiền đã được rửa tại ČSOB hay ngân hàng này tham gia vào hoạt động đó, mà là cơ quan quản lý đã phát hiện ra những thiếu sót trong quy trình kiểm soát.”
Nhóm ČSOB hiện bao gồm ČSOB, Hypoteční banka, ČSOB Stavební spořitelna, ČSOB Penzijní společnost, ČSOB Leasing và ČSOB Factoring. ČSOB là một phần của tập đoàn ngân hàng – bảo hiểm quốc tế KBC, đang hoạt động tích cực tại Bỉ và các nước Trung và Đông Âu.

Theo Novinky