Cộng hòa Séc có mức “nguy cơ nghèo đói” thấp nhất EU, nhưng thực tế lại cho thấy một bức tranh khác biệt
Cộng hòa Séc thường được coi là quốc gia có mức độ nghèo thấp nhất trong Liên minh châu Âu.
Theo dữ liệu của Eurostat, khoảng 11,5% dân số Séc được xem là có nguy cơ nghèo đói hoặc bị loại trừ xã hội trong năm ngoái, so với mức trung bình của EU là 20,9%.
Điều này giúp Séc đứng trước các nước láng giềng như Đức, Áo và Ba Lan. Tại Đức, tỷ lệ này là 21,2%, Áo là 18,8% và Ba Lan là 15%. Slovakia ghi nhận mức 16,7%.
Nhìn bề ngoài, các con số này cho thấy một vị thế mạnh. Trong nhiều năm, Cộng hòa Séc luôn nằm trong nhóm đầu của chỉ số này, củng cố hình ảnh một quốc gia có mức bất bình đẳng tương đối thấp.
Tuy nhiên, các nhà kinh tế và phân tích xã hội cho rằng dữ liệu này không phản ánh đầy đủ thực tế cuộc sống của người dân.
Chỉ số của Eurostat định nghĩa nghèo đói là khi thu nhập thấp hơn 60% mức thu nhập trung vị của quốc gia. Trên thực tế, ngưỡng này vào năm ngoái khoảng 19.090 korun mỗi tháng đối với một cá nhân tại Séc, và 24.817 korun đối với một phụ huynh đơn thân có con nhỏ.
Thước đo này cũng tính đến việc các hộ gia đình có thể chi trả cho những nhu cầu cơ bản như sưởi ấm, kỳ nghỉ hay các chi phí bất ngờ hay không.
Tuy nhiên, các chuyên gia phản biện rằng phương pháp này quá tập trung vào chênh lệch thu nhập trong từng quốc gia, mà không phản ánh sức mua thực tế.
“Chỉ số này cho thấy có bao nhiêu người kiếm ít hơn những người khác trong cùng một quốc gia, nhưng nó không nói lên được số tiền đó mua được gì,” nhà phân tích Eliška Halaštová của tổ chức Caritas Czech Republic cho biết. Bà chỉ ra chi phí nhà ở, thực phẩm và dịch vụ tăng cao, những yếu tố không được phản ánh trực tiếp trong phép so sánh này.
Vì vậy, theo bà, không thể đơn giản gọi Cộng hòa Séc là quốc gia ít nghèo nhất EU.
Một phân tích riêng của PAQ Research cũng đi đến kết luận tương tự. Các nhà nghiên cứu Daniel Prokop và Michael Škvrňák cho rằng phương pháp tính bỏ qua nhiều yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tài chính hộ gia đình tại Séc, bao gồm các khoản khấu trừ thu nhập do cưỡng chế nợ.
Họ cũng nhấn mạnh một vấn đề rộng hơn: mức thu nhập giữa các quốc gia châu Âu rất khác nhau, nhưng lại bị đánh giá theo cùng một công thức. Do đó, ngưỡng nghèo ở các nước giàu hơn cao hơn đáng kể.
Ở các quốc gia như Luxembourg, Áo và Ireland, thu nhập trung vị – và do đó ngưỡng nghèo – cao hơn khoảng 1,9 lần so với Cộng hòa Séc. So với Bulgaria, con số này cao gấp khoảng ba lần.
Điều này dẫn đến một nghịch lý: một người được coi là nghèo ở Áo hoặc Luxembourg vẫn có thể có thu nhập và điều kiện sống tốt hơn một hộ gia đình trung bình tại Cộng hòa Séc.
Khi thu nhập của Séc được so sánh theo chuẩn toàn châu Âu, bức tranh thay đổi đáng kể. Theo phân tích của PAQ Research, hơn hai phần năm hộ gia đình Séc sẽ nằm dưới ngưỡng nghèo của châu Âu. Tại Đức, con số này chỉ dưới 11%, và tại Áo là 6,4%.
Ngay cả khi xét theo giá trị tuyệt đối, tình hình cũng không hoàn toàn tích cực như tỷ lệ tổng thể cho thấy. Khoảng 1,21 triệu người tại Cộng hòa Séc hiện được xếp vào nhóm nghèo hoặc bị loại trừ xã hội, và con số này đang có xu hướng tăng trong những năm gần đây.
(Theo praguemorning)
