Sự tăng giá nhiên liệu hiện nay do cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran gợi nhớ đến giai đoạn tăng giá đột ngột vào đầu năm 2022. Khi cuộc chiến ở Ukraine bùng nổ, dẫn đến giá dầu diesel và xăng tăng mạnh, cách đây bốn năm đã nảy sinh tranh cãi giữa các chính trị gia Séc. Lúc đó, phe đối lập do phong trào ANO đứng đầu đã kêu gọi giảm thuế nhiên liệu. Tuy nhiên, hiện tại khi nắm chức vụ trong chính phủ, các chính trị gia lại từ chối thực hiện các biện pháp tương tự.

Bà Alena Schillerová, khi đó là chủ tịch câu lạc bộ nghị sĩ ANO, viết trên mạng X vào đầu tháng Ba năm 2022: “Giá xăng và dầu diesel là một vấn đề. Giống như chúng tôi đã đề xuất giảm thuế DPH đối với năng lượng, chúng tôi cũng sẽ đề xuất điều tương tự đối với nhiên liệu. Gần một nửa giá nhiên liệu là thuế! Ngân sách nhà nước kiếm được nhiều hơn nhờ giá tăng, nhưng số tiền đó lại lấy từ túi người dân. Hãy để lại cho họ, bây giờ họ cần số tiền đó,

Phong trào ANO sau đó đã đề xuất áp trần giá nhiên liệu tối đa 36 korun/lít, bằng cách giảm thuế giá trị gia tăng hoặc thuế tiêu thụ đặc biệt.

Hiện nay, bà Schillerová với tư cách là Bộ trưởng Tài chính lại từ chối giảm thuế nhiên liệu khi đảng ODS kêu gọi thực hiện. Trong một cuộc tranh luận tại Quốc hội, bà gọi đề xuất của phe đối lập về giảm thuế tiêu thụ đặc biệt xăng và dầu diesel 1,70 korun/lít là một phát ngôn không hệ thống.

Theo bà, việc này sẽ tốn ngân sách nhà nước khoảng 11 tỷ korun. Hơn nữa, hiệu quả sẽ không đáng kể.

“Chúng tôi đang liên hệ với thị trường. Thị trường cũng tin rằng những thay đổi thuế vội vàng, về cơ bản chỉ mang tính hình thức, là không phù hợp. Chúng tôi không thể thay đổi thuế theo diễn biến giá trên sàn ngay lúc này,” bà Schillerová cho biết.

Bộ trưởng cũng dẫn kinh nghiệm từ sau khi Nga xâm lược Ukraine năm 2022. Khi đó, chính phủ Petr Fiala (ODS) đã giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với dầu diesel 1,50 korun/lít để đối phó với giá tăng đột ngột.

Các trạm xăng ban đầu đã giảm giá nhiên liệu, nhưng giá tiếp tục tăng khiến giá vượt mức kỷ lục bất chấp can thiệp của nhà nước.

Tình hình bốn năm trước còn nghiêm trọng hơn nhiều. Giá trung bình nhiên liệu năm 2022 gần 50 korun/lít, trong khi theo dữ liệu của công ty CCS, vào thứ Tư vừa qua giá trung bình một lít dầu diesel là 40,89 korun, xăng là 37,18 korun.

Bộ Tài chính, để đối phó với giá tăng, bắt đầu theo dõi biên lợi nhuận của các nhà bán lẻ, áp dụng cùng biện pháp như chính phủ trước đó.
“Dữ liệu từ giám sát tạm thời cho đến nay chưa cho thấy việc lợi dụng tình hình để tăng biên lợi nhuận một cách không hợp lý,” người phát ngôn Bộ Tài chính, Stefan Fous, tuyên bố.

Thủ tướng Andrej Babiš (ANO) trong một cuộc phỏng vấn với iDnes cho biết, nếu giá nhiên liệu cao kéo dài và tác động đến giá thực phẩm, chính phủ sẽ có phản ứng phù hợp.

Trong trường hợp đó, việc điều chỉnh thuế, chẳng hạn giảm DPH tạm thời, cũng sẽ được xem xét. “Giảm thuế DPH tạm thời cũng là một trong những công cụ khả thi,” ông Babiš nói thêm.

(Theo Novinky)