Chính phủ Cộng hòa Séc vừa thông qua loạt quyết định lớn liên quan đến chính sách tài chính, ma túy, lao động, quản lý người nước ngoài và cải cách bộ máy hành chính xây dựng. Phần lớn các thay đổi còn phải được Quốc hội – và trong một số trường hợp là Tổng thống – phê chuẩn mới có hiệu lực.

Trần lãi suất, cấm “tín dụng đắt đỏ”

Theo Thủ tướng Andrej Babiš (ANO), nội các đã thông qua dự thảo luật quy định trần chi phí đối với tín dụng tiêu dùng, nhằm hạn chế tình trạng cho vay với lãi suất “cắt cổ”.

Đối với các khoản vay dưới 20.000 korun và thời hạn dưới 12 tháng, luật đặt ra mức chi phí tối đa, trong đó bao gồm khoản phí cố định 2.000 korun cho việc cấp tín dụng, cộng với phần chi phí phụ thuộc vào số tiền vay, thời hạn và mức lãi suất trần. Lãi suất trần này được tính trên cơ sở lãi suất cơ bản của Ngân hàng Quốc gia Séc (ČNB).

Với các khoản vay tiêu dùng còn lại, trần chi phí được xác định theo RPSN (tỷ lệ phần trăm chi phí hàng năm): tối đa bằng bốn lần lãi suất cơ bản của ČNB cộng thêm 8 điểm phần trăm. Nếu lãi suất cơ bản thấp hơn 4%, giá trị 4% sẽ được dùng làm ngưỡng tối thiểu để tính. Trong bối cảnh lãi suất cơ bản hiện là 3,5%, mức RPSN tối đa sẽ vào khoảng 48%.

Hiệp hội các nhà cung cấp tín dụng phi ngân hàng (APNÚ) phản đối dự luật, cho rằng một bộ phận khách hàng thu nhập thấp sẽ mất cơ hội tiếp cận tín dụng hợp pháp và bị đẩy sang thị trường “tín dụng đen”. Ngược lại, Liên minh các tổ chức tư vấn nợ đánh giá tích cực, coi đây là bước tăng cường bảo vệ người tiêu dùng.

Hình sự hóa việc tàng trữ HHC

Chính phủ quyết định đưa cannabinoid HHC trở lại danh mục các chất cấm, việc tàng trữ sẽ bị xử lý hình sự. Thông tin được Bộ trưởng Y tế Adam Vojtěch (đảng ANO) công bố sau phiên họp nội các.

Đồng thời, ba dẫn xuất tổng hợp của THC được chuyển sang nhóm “chất đang được nghiên cứu”, có thể được cân nhắc cho phép bán cho người trưởng thành trong tương lai nếu được đánh giá là rủi ro thấp và trong khuôn khổ quy định chặt chẽ. Ngược lại, kế hoạch cấm cây chứa kratom đã bị rút khỏi dự thảo quy định về danh mục chất gây nghiện.

Văn phòng chính sách phòng chống ma túy của Chính phủ và Phòng Thương mại phản đối lệnh cấm HHC. Theo văn phòng này, các quy định hiện hành đã đáp ứng yêu cầu của Công ước LHQ, nên không cần hình sự hóa. Cơ quan này cảnh báo việc chuyển HHC sang danh mục chất cấm chỉ dẫn tới “sự can thiệp pháp lý quá mức”, khiến những người sử dụng HHC với lượng nhỏ cho mục đích cá nhân có nguy cơ bị hình sự hóa, trong khi đóng góp hạn chế cho bảo vệ sức khỏe cộng đồng và cản trở nghiên cứu tiềm năng điều trị.

Luật mới về người nước ngoài, bắt buộc đăng ký công dân EU

Một dự luật mới về người nước ngoài, được chính phủ gửi sang Hạ viện, nhằm số hóa và tăng tốc xử lý thủ tục cư trú từ năm 2029. Luật dự kiến áp dụng hệ thống thông tin điện tử mới để cấp, gia hạn và hủy cư trú.

Từ năm 2030, công dân các nước EU ở lại Séc trên 90 ngày sẽ phải đăng ký bắt buộc; hiện nay việc đăng ký chỉ mang tính tự nguyện. Bộ trưởng Nội vụ Lubomír Metnar (ANO) khẳng định các điều kiện cư trú thực chất không thay đổi, chỉ thay đổi về thủ tục và nghĩa vụ thông tin.

Dự luật cũng tăng trách nhiệm của “người bảo lãnh” – các đơn vị mời hoặc tiếp nhận người nước ngoài như doanh nghiệp, trường đại học, câu lạc bộ thể thao. Họ sẽ có thêm nghĩa vụ thông báo, dữ liệu về người nước ngoài sẽ được chia sẻ qua hệ thống điện tử. Ngoài ra, luật bổ sung các điều kiện mới cho phép hủy cư trú đối với người phạm tội hoặc bị đánh giá là đe dọa trật tự công cộng và an ninh nội bộ.

Song song với đó, liên minh cầm quyền ANO–SPD–Motoristé đang chuẩn bị một gói sửa đổi sâu rộng hơn về quy định cư trú, giao Bộ Nội vụ hoàn thiện đề xuất tổng hợp trước tháng 5.

Thu hẹp chênh lệch lương giới tính theo chuẩn EU

Bộ trưởng Lao động Aleš Juchelka (ANO) cho biết sẽ trình Quốc hội vào tháng 4 dự thảo sửa đổi Bộ luật Lao động nhằm triển khai chỉ thị của EU về lao động nền tảng số và minh bạch tiền lương, trong đó trọng tâm là thu hẹp chênh lệch lương giữa nam và nữ.

Dự luật dự kiến điều chỉnh lại khái niệm “lao động phụ thuộc” (tức quan hệ lao động). Nếu phát hiện chênh lệch tiền lương trên 5% giữa nam và nữ cho cùng một công việc hoặc công việc có giá trị tương đương, doanh nghiệp sẽ phải có biện pháp khắc phục. Các tổ chức đại diện giới chủ nhìn chung ủng hộ định hướng này, trong khi công đoàn vẫn còn nhiều băn khoăn.

Theo Juchelka, Bộ Lao động lựa chọn cách triển khai “tối thiểu”, tức đáp ứng yêu cầu châu Âu nhưng hạn chế gia tăng gánh nặng hành chính cho doanh nghiệp. Bộ đã tham vấn cả giới chủ và công đoàn; các kiến nghị của công đoàn có thể được cân nhắc bổ sung trong giai đoạn góp ý.

Chính phủ đồng thời quyết định trước mắt không tăng trợ cấp cha mẹ (rodičovská), không kéo dài chế độ chăm sóc dài hạn và không áp dụng thêm ưu đãi đối với việc làm bán thời gian cho nhóm lao động dễ tổn thương.

Hướng tới hệ thống cơ quan xây dựng tập trung

Nội các cũng thông qua kế hoạch cải cách sâu rộng hệ thống cơ quan xây dựng. Theo đó, 626 văn phòng xây dựng hiện nay sẽ được hợp nhất vào một Cơ quan Phát triển Lãnh thổ, gồm 14 chi nhánh cấp vùng cùng các văn phòng khu vực và phân nhánh.

Năm nay, Chính phủ sẽ chuẩn bị bộ khung pháp lý cần thiết. Mô hình mới dự kiến vận hành từ năm 2028. Bộ trưởng Phát triển vùng Zuzana Mrázová (ANO) cho biết sửa đổi Luật Xây dựng được trình dưới dạng đề xuất của nhóm nghị sĩ và đã vượt qua vòng đọc đầu tiên tại Hạ viện.

Những quyết định vừa qua của Chính phủ mở ra loạt thay đổi quan trọng đối với người tiêu dùng, người lao động, người sử dụng ma túy HHC, doanh nghiệp tín dụng cũng như cộng đồng người nước ngoài tại Séc. Toàn bộ gói biện pháp hiện chờ Quốc hội xem xét chi tiết trong các tháng tới.

Theo TN Nova