Liên minh chính phủ Séc đang chuẩn bị những thay đổi lớn đối với chính sách hỗ trợ thế chấp từ năm 2028. Theo đó, những người dưới 36 tuổi sẽ được hưởng mức khấu trừ thuế cao hơn từ khoản tiền lãi trả thế chấp so với hiện nay.

Cô Vendula Rechová ở Ostrava đã vay thế chấp 4 triệu korun để mua nhà cách đây 7 năm. Khi đó, cô được hưởng lãi suất chỉ hơn 2%. Nhờ các khoản khấu trừ thuế, mỗi năm cô tiết kiệm được hàng nghìn korun. Cô cho biết: “Ngay từ đầu khoản vay thế chấp, tôi đã được thông báo rằng gần như toàn bộ tiền lãi có thể được khấu trừ thuế.”

Năm nay, cô sẽ đến hết thời hạn cố định, và sau đó lãi suất sẽ tăng đáng kể. Vì vậy, các khoản khấu trừ thuế sẽ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Cô nói: “Lãi suất hiện đã cao gấp đôi so với trước đây.”

Hiện tại, người dân vay thế chấp có thể khấu trừ tiền lãi đã trả khỏi cơ sở tính thuế lên tới 150.000 korun mỗi năm. Nhờ đó, họ có thể tiết kiệm tối đa khoảng 22.500 korun tiền thuế mỗi năm. Đối với người dưới 36 tuổi, liên minh chính phủ đang xem xét tăng mức khấu trừ, hoặc tăng tỷ lệ hoàn thuế từ phần lãi vay thế chấp ở mức tối đa.

Hỗ trợ mạnh hơn nhưng không làm tăng thâm hụt ngân sách

Chính phủ muốn giúp việc sở hữu nhà trở nên dễ tiếp cận hơn, đặc biệt đối với người trẻ. Bộ trưởng Tài chính Alena Schillerová cho biết: “Các cân nhắc của tôi hướng tới một hình thức hỗ trợ thuế mạnh hơn và đáng kể hơn cho người trẻ.” Bà cũng nói rằng chính phủ đang xem xét mọi phương án và mục tiêu là để thay đổi này “về cơ bản không làm tăng thâm hụt ngân sách”.

Nếu muốn tăng ưu đãi cho người trẻ mà không làm tăng thâm hụt, nhà nước sẽ phải giảm ưu đãi thuế ở nhóm người vay khác. Thủ tướng Andrej Babiš đã gợi ý khả năng hạn chế hỗ trợ cho những người lớn tuổi và giàu có hơn. Tuy nhiên, chính phủ chưa chính thức xác nhận phương án này. Chủ tịch Hạ viện Tomio Okamura cho biết liên minh chưa thảo luận cụ thể về vấn đề này.

Phe đối lập: nên tập trung vào lãi suất thấp hơn

Phe đối lập cho rằng cách hiệu quả hơn là giảm lãi suất thông qua việc giảm thâm hụt ngân sách. Tuy nhiên, việc quyết định lãi suất chủ yếu thuộc về Ngân hàng Trung ương Séc (ČNB) và mức lạm phát.

Nghị sĩ Jan Skopeček (ODS) cho rằng không cần thay đổi hệ thống hỗ trợ hiện tại một cách mạnh mẽ. Nghị sĩ Jan Papajanovský (STAN) lại nhận định rằng có thể mục tiêu của Andrej Babiš là xóa hoặc hạn chế ưu đãi thuế cho nhóm người lớn tuổi. Nghị sĩ Benjamin Činčila (KDU-ČSL) cũng nhấn mạnh rằng ANO từng hứa sẽ giúp giảm lãi suất thế chấp, nhưng thực tế chưa đạt được.

Thực tế thị trường và xu hướng vay mua nhà

Khoảng 25% người lần đầu xin vay thế chấp ở độ tuổi dưới 20. Hơn một nửa nằm trong nhóm 31–40 tuổi, phần còn lại vay ở độ tuổi lớn hơn. Các ngân hàng hiện ưu tiên người dưới 36 tuổi, chỉ cần trả trước 10% giá trị bất động sản. Người lớn tuổi hơn phải trả ít nhất 20%.

Ngân hàng thường coi khách hàng lý tưởng là khoảng 30 tuổi với khoản vay 30 năm. Thời gian vay càng dài thì trả góp càng thấp, nhưng tổng số tiền phải trả lại cao hơn.

Năm ngoái, các ngân hàng và tổ chức tiết kiệm nhà ở đã cho vay 406 tỷ korun, tăng 48% so với năm trước — mức cao thứ hai trong 30 năm qua. Khoản vay trung bình hiện gần 4,9 triệu korun.

(Theo ČT24)