Tuần đầu tiên của cuộc chiến với Iran đã "đốt" hơn 11,3 tỉ USD từ ngân khố Mỹ, và đó mới chỉ là chi phí súng đạn trực tiếp. Cùng với giá xăng leo thang và lạm phát rình rập, gánh nặng kinh tế đang đè lên cả chiến trường lẫn hậu phương nước Mỹ.

Theo thông tin mà tờ New York Times đăng tải ngày 12-3, con số 11,3 tỉ USD được đưa ra trong một buổi điều trần kín trước quốc hội, khi các quan chức chính phủ trình bày "đánh giá toàn diện nhất về chi phí của sáu ngày đầu tiên của cuộc chiến".

Đáng chú ý, ước tính này chưa bao gồm các khoản như tăng cường khí tài và nhân sự trước khi chiến sự khai màn, đồng nghĩa con số thực tế sẽ còn lớn hơn nhiều khi Lầu Năm Góc hoàn tất hạch toán.

Chi phí trực tiếp

Chỉ riêng hai ngày đầu chiến dịch - giai đoạn được cho là có cường độ không kích ác liệt nhất - quân đội Mỹ đã tiêu tốn 5,6 tỉ USD tiền đạn dược, theo New York Times và Washington Post.

Một tính toán độc lập của Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) ước tính 100 giờ đầu tiên ngốn 3,7 tỉ USD, tương đương gần 891 triệu USD mỗi ngày.

Bộ Chỉ huy trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 10-3 thông báo quân đội đã đánh trúng hơn 5.000 mục tiêu tại Iran trong 10 ngày, với hơn 20 loại khí tài và hệ thống vũ khí khác nhau được huy động.

Chi phí cho từng loại dao động từ 35.000 USD - giá một drone dùng một lần Lucas - đến hàng triệu USD cho mỗi tên lửa Tomahawk.
Tổn thất phần cứng cũng không nhỏ: Mỹ mất 3 chiếc F-15 Strike Eagle trong sự cố bắn nhầm ở Kuwait ngày 1-3, cùng khoảng 11 chiếc MQ-9 Reaper và một số hệ thống radar tiên tiến.

Riêng thiệt hại về máy bay đã lên tới hơn 600 triệu USD.

Theo Washington Post, khoảng 50.000 binh sĩ Mỹ đang tham gia chiến dịch.

Ngay cả trước khi chiến sự nổ ra, công tác vận chuyển lực lượng và khí tài đến khu vực cách nước Mỹ nửa vòng Trái đất đã tiêu tốn ước tính 630 triệu USD, theo bà Elaine McCusker, học giả cao cấp tại Viện Doanh nghiệp Mỹ và cựu quan chức ngân sách Lầu Năm Góc.

Ông Cameron Chell, Giám đốc điều hành Hãng sản xuất drone Draganfly, nói với Fox News rằng riêng cuộc không kích tiêu diệt lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei "có thể tiêu tốn hàng chục triệu USD" do đòi hỏi các drone tấn công cực kỳ chính xác và đắt tiền.

Để đảm bảo an ninh chiến dịch, Mỹ điều hai hạm đội tàu sân bay đến khu vực. Theo ước tính của CSIS từ năm 2013, chi phí vận hành mỗi tàu sân bay ít nhất là 6,5 triệu USD/ngày.

Riêng tàu USS Gerald Ford - hiện đang hoạt động ở vùng biển Iran - được Bloomberg ước tính tiêu tốn khoảng 11,4 triệu USD mỗi ngày (tháng 2-2026).

Những khoản chi phí này sẽ "tăng vọt theo cấp số nhân" nếu Mỹ quyết định đưa bộ binh vào Iran, đại tá đã nghỉ hưu Mark F. Cancian, cố vấn cấp cao tại CSIS, cảnh báo với đài NPR.

Chi phí gián tiếp

Tác động kinh tế của cuộc chiến không dừng lại ở chiến trường. Giá dầu và khí đốt biến động mạnh đang đẩy chi phí đi lại và lạm phát leo thang trên phạm vi toàn cầu, dù ở Mỹ, các con số thường xuất hiện nhanh và đầy đủ nhất.

Tính đến ngày 11-3, giá xăng trung bình toàn quốc tại Mỹ đã vượt mức 3,50 USD/gallon (khoảng 0,92 USD/lít), tăng 21% so với một tháng trước.

Dù giá dầu tiêu chuẩn sau đó có giảm xuống dưới 90 USD/thùng, mức này vẫn cao hơn đáng kể so với mức ổn định khoảng 60 USD/thùng hồi đầu năm.

"Nếu giá dầu duy trì ở mức 100 USD/thùng, giá xăng sẽ tiến gần mức 4 USD/gallon... Lạm phát sẽ nhanh chóng tăng tốc, làm giảm sức mua của người tiêu dùng và ảnh hưởng đến chi tiêu, GDP và việc làm", ông Mark Zandi, kinh tế gia trưởng tại Moody's, nhận định với CNBC.

Nhà phân tích tài chính Stephen Kates của Bankrate cũng chỉ ra với kênh CNBC rằng tác động của giá dầu là tức thì và lan rộng: "Không giống các mức thuế quan cao hơn của năm ngoái, vốn mất nhiều tháng để tác động vào giá cả, giá dầu tăng được phản ánh rất nhanh chóng.

Giá xăng tăng vọt gây áp lực tức thì lên ngân sách hộ gia đình và làm tăng chi phí vận chuyển, vé máy bay và các sản phẩm dựa vào dầu mỏ".

Tất cả những áp lực này đang trở thành thách thức chính trị không nhỏ cho Tổng thống Trump, nhất là khi mùa bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp đến. Mục tiêu lật đổ chế độ thần quyền tại Iran vẫn chưa đạt được, trong khi cánh cửa để Mỹ rút lui êm thấm đang dần khép lại.

Phần lớn chi phí cho cuộc chiến Iran hiện chưa được phân bổ trong ngân sách quân đội, theo CSIS. Điều này đồng nghĩa chính quyền Trump nhiều khả năng sẽ phải trình quốc hội đề nghị cấp ngân sách bổ sung.
Tuy nhiên, chưa rõ con số cụ thể sẽ là bao nhiêu và liệu có được thông qua hay không, trong bối cảnh tờ Politico cho biết ngay cả một số nghị sĩ Đảng Cộng hòa cũng đang bày tỏ lo ngại trước đà leo thang của các khoản chi tiêu chiến tranh.

Theo Tuoitre