Chính quyền Tây Ban Nha ước tính trong 24 giờ qua đã có tới khoảng 60.000 người di cư từ Morocco tràn vào Ceuta, vùng lãnh thổ tự trị của Tây Ban Nha ở Bắc Phi. Trong số này, khoảng 25.000 người đã quay trở lại Morocco, nhưng tình hình tại biên giới vẫn tiếp tục hỗn loạn trong ngày thứ Sáu, bất chấp việc Morocco tăng cường kiểm soát và Tây Ban Nha điều quân tới khu vực. Ít nhất 34 người đã thiệt mạng do chết đuối trong lúc tìm cách vượt biên.

Diễn biến này đánh dấu một trong những cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất từng xảy ra tại Ceuta. Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez đã gọi những gì diễn ra trong ngày thứ Năm là “một cuộc tấn công và sự xâm phạm toàn vẹn lãnh thổ của Tây Ban Nha”.

Làn sóng vượt biên tăng mạnh trong nhiều ngày, bùng phát dữ dội hôm thứ Năm
Số người từ Morocco tìm cách vào Ceuta, nhiều người trong số đó bơi qua biên giới đường biển, đã tăng dần trong những ngày gần đây. Tuy nhiên, khủng hoảng thực sự bùng nổ vào thứ Năm, khi theo ước tính của truyền thông, hàng chục nghìn người đã vượt qua biên giới chỉ trong thời gian ngắn.

Đến sáng thứ Sáu, giới chức cho biết số người vào được Ceuta đã lên tới khoảng 50.000, và sau đó con số ước tính mới nhất được nâng lên 60.000 người trong vòng một ngày.

Một người Morocco tên Džadíd Zakaria nói: “Tôi rất vui vì đã đến được đây. Hành trình từ ngoài biển vào cực kỳ gian nan. Rất khó khăn. Cảnh sát đã cố ngăn chúng tôi, nhưng nhờ ý chí và quyết tâm, chúng tôi đã đến được tận đây.”

Hàng trăm người tiếp tục tìm cách vượt biên, nhiều người phải ngủ ngoài đường
Theo các phóng viên có mặt tại hiện trường, từ sáng sớm thứ Sáu, hàng trăm người di cư vẫn tiếp tục hướng về Ceuta. Vì số lượng người đổ vào quá lớn, nhiều người mới đến đã phải ngủ ngoài trời trên các tuyến phố của thành phố.

Tuy nhiên, theo hãng tin EFE, đến buổi sáng đã có vài trăm người bắt đầu quay ngược trở lại Morocco.

Cộng tác viên của Đài Truyền hình Séc tại Tây Ban Nha, Kateřina Ferenčíková, cho biết vào chiều thứ Sáu: “Người ta vẫn tiếp tục đến, dù ít hơn. Theo truyền thông Tây Ban Nha, đã có hơn 50.000 người tới đây, vượt xa nhiều lần cuộc khủng hoảng tương tự gần nhất vào năm 2021.”

Ít nhất 34 người chết đuối, biên giới căng thẳng dữ dội
Theo EFE, phía Morocco đã siết chặt kiểm soát tại khu vực biên giới, nơi đang có hàng nghìn người chen chúc chờ cơ hội vượt sang Ceuta. Một số người đã xảy ra xô xát với cảnh sát Morocco.

Dù vậy, nhiều người vẫn chọn cách bơi qua biển để vào lãnh thổ Tây Ban Nha. Trong 24 giờ qua, ít nhất 34 thi thể đã được cảnh sát và lực lượng bảo vệ bờ biển Tây Ban Nha vớt lên từ biển.

Tại Melilla, vùng lãnh thổ tự trị còn lại của Tây Ban Nha ở Bắc Phi, các đoạn hình ảnh do truyền thông địa phương và tổ chức nhân quyền công bố hôm thứ Năm cũng cho thấy các vụ đụng độ tại cửa khẩu Beni Ansar.

Phán quyết mới của tòa án làm cuộc tranh luận thêm gay gắt
Tình hình tại Ceuta càng trở nên nhạy cảm hơn sau khi Tòa án Tối cao Tây Ban Nha trong tháng này ra phán quyết rằng những người di cư bị chặn lại trên biển khi tìm cách vào Ceuta hoặc Melilla không thể bị lập tức trả về Morocco.

Theo nhà báo Kateřina Ferenčíková, Thị trưởng Ceuta đã đề nghị thay đổi phán quyết này. Phe đối lập gồm Đảng Nhân dân và đảng cực hữu Vox cũng lên tiếng chỉ trích, đồng thời cho rằng cuộc khủng hoảng có liên quan tới chương trình hợp pháp hóa đặc biệt cho người di cư bất hợp pháp vừa kết thúc gần đây.

Theo họ, đợt hợp pháp hóa này đã trở thành tín hiệu khuyến khích thêm người lên đường. Tuy nhiên, chính phủ của Thủ tướng Sánchez khẳng định rằng trong chương trình đó, tất cả người nộp đơn đều phải đáp ứng những điều kiện rất nghiêm ngặt.

Madrid đổ lỗi cho các đường dây buôn người, quân đội được triển khai hỗ trợ
Bộ Nội vụ Tây Ban Nha cáo buộc các mạng lưới buôn người đang lợi dụng tình hình để “thúc đẩy làn sóng di cư bất hợp pháp”.

Cơ quan này tuyên bố: “Lực lượng vũ trang sẽ hỗ trợ Vệ binh Dân sự trong việc thực thi quyền hạn của họ và bất kỳ nhiệm vụ nào khác cần thiết để duy trì an ninh tại thành phố Ceuta.”

Các trung tâm tiếp nhận người di cư tại Ceuta hiện đã quá tải, trong khi chính quyền địa phương chỉ trích Madrid phản ứng quá chậm.

Thị trưởng Juan Jesús Vivas nhấn mạnh dòng người đổ vào Ceuta là quá sức chịu đựng, đồng thời kêu gọi chính phủ trung ương can thiệp khẩn cấp.

Ông nói: “Đã đến lúc bắt tay vào hành động. Ceuta cần thêm nguồn lực, hạ tầng và sự phối hợp, cũng như cần xác định một cách khách quan giới hạn tiếp nhận. Chúng tôi không yêu cầu đặc quyền, mà đòi hỏi một phản ứng công bằng và có trách nhiệm, tương xứng với vị thế của chúng tôi là biên giới châu Âu tại châu Phi.”

Thủ tướng Tây Ban Nha: Đây là sự xâm phạm toàn vẹn lãnh thổ
Trong ngày thứ Sáu, Thủ tướng Pedro Sánchez đã trực tiếp tới Ceuta và cam kết sẽ lập tức đưa tình hình trở lại bình thường. Madrid cũng thông báo tăng cường cho vùng lãnh thổ này thêm 40 binh sĩ và 30 cảnh sát.

Tại cuộc họp báo, ông Sánchez tuyên bố: “Đây là một cuộc tấn công và là sự xâm phạm toàn vẹn lãnh thổ của Tây Ban Nha.”

Ông đồng thời cho biết: “Nhà chức trách Morocco sẵn sàng hợp tác trong việc tiếp nhận trở lại (người di cư).” Theo ông, Tây Ban Nha muốn trả những người đã vào Ceuta về nước láng giềng.

EU theo dõi sát, Italy nêu khả năng đình chỉ Schengen với Tây Ban Nha
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết EU đang liên lạc với giới chức Morocco để xử lý cuộc khủng hoảng. Pháp tuyên bố sẵn sàng hỗ trợ Madrid nếu cần thiết.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz kêu gọi Tây Ban Nha nhanh chóng kiểm soát tình hình, đồng thời nhấn mạnh rằng việc bảo vệ biên giới ngoài của EU là yếu tố then chốt trong cuộc chiến chống di cư bất hợp pháp và cũng là nghĩa vụ của các quốc gia thành viên.

Thủ tướng Italy Giorgia Meloni cho biết bà đang cân nhắc tạm đình chỉ thỏa thuận Schengen về biên giới mở với Tây Ban Nha. Trong một bài đăng trên mạng xã hội X, bà cho rằng những hình ảnh từ Ceuta cho thấy “di cư bất hợp pháp không kiểm soát là mối đe dọa cụ thể đối với an ninh biên giới châu Âu.”

Tại CH Séc, Ngoại trưởng Petr Macinka (đảng Motoristé) nhận định tình hình ở Tây Ban Nha là rất phức tạp đối với toàn bộ Liên minh châu Âu, nhưng không ủng hộ việc loại Tây Ban Nha khỏi khu vực Schengen. Trái lại, Thủ tướng Andrej Babiš (ANO) cho rằng cần làm điều đó ngay lập tức, đồng thời gọi những gì đang xảy ra tại Ceuta là một vụ bê bối do chính phủ Tây Ban Nha gây ra.

Ceuta – điểm nóng lâu năm trên tuyến đường vào châu Âu
Ceuta nằm ở bờ biển phía bắc Morocco, bị ngăn cách với phần lãnh thổ chính của Tây Ban Nha bởi eo biển Gibraltar, và từ lâu đã là một trong những điểm nóng đối với làn sóng người di cư tìm cách tới châu Âu.

Vùng lãnh thổ này từng nhiều lần trải qua khủng hoảng. Tình hình nghiêm trọng nhất trước đây được ghi nhận vào năm 2021, khi có khoảng 10.000 người tràn vào thành phố chỉ trong hai ngày. Khi đó, Madrid từng chỉ trích Morocco nới lỏng kiểm soát biên giới để gây sức ép lên chính sách đối ngoại của Tây Ban Nha liên quan tới Tây Sahara.

Trong điều kiện bình thường, Ceuta và khu vực xung quanh có khoảng 80.000 dân, và thành phố này chỉ có kết nối bằng đường biển và đường hàng không với phần còn lại của Tây Ban Nha.

Theo CT24