Việc đi lại hằng ngày ở Séc thường được coi là chuyện bình thường, nhưng nếu nhìn dưới góc độ kinh tế, những chuyến đi đến và từ nơi làm việc mỗi ngày thực sự tạo ra một khoản tổn thất đáng kể hàng năm cho người lao động.

Nếu một nhân viên mất khoảng một giờ mỗi ngày cho việc đi lại, giá trị thời gian đó — được tính theo mức lương trung vị quốc gia — tương đương khoảng 57.000 korun mỗi năm.

Con số này dựa trên dữ liệu từ Văn phòng Thống kê Séc và mô hình được áp dụng lần đầu tại Mỹ. Một phân tích của Investopedia, dựa trên các phép tính từ MyPerfectResume và dữ liệu của U.S. Census Bureau cùng Bureau of Labor Statistics, ước tính người lao động Mỹ “mất” trung bình 8.150 USD mỗi năm cho việc đi lại, tương đương hơn 165.000 korun theo tỷ giá hiện nay.

Cách tính rất đơn giản: nhân tổng số giờ đi lại mỗi năm với mức lương theo giờ trung bình. Ở Mỹ, nhân viên mất khoảng 223 giờ mỗi năm cho việc đi lại. Áp dụng cùng công thức cho điều kiện ở Séc, kết quả về thời gian gần như tương đương. Theo số liệu của Văn phòng Thống kê Séc, khoảng 70% nhân viên Séc đi lại đến nơi làm việc, trong đó 60% sử dụng ô tô ít nhất một phần hành trình. Ở các vùng ngoài thành phố lớn, việc sử dụng xe riêng còn phổ biến hơn, ngoại trừ Praha, nơi mạng lưới giao thông công cộng dày đặc giúp giảm sự phụ thuộc vào xe cá nhân.

Chi phí trực tiếp cho phương tiện công cộng tương đối thấp. Một vé tháng Lítačka tại Praha tương đương khoảng 16 korun mỗi ngày làm việc; vé tháng khoảng dưới 30 korun/ngày. Vé lẻ cũng chỉ vài chục korun/ngày.

Chi phí xe hơi cao hơn nhưng vẫn không đáng kể so với giá trị thời gian. Với quãng đường đi làm hàng ngày 20 km, chi phí xăng khoảng 900 korun/tháng (với mức tiêu thụ trung bình 6,5 lít/100 km, giá xăng 35 korun/lít). Với quãng đường 40 km, chi phí tăng gấp đôi lên khoảng 1.800 korun/tháng, chưa tính bảo dưỡng, đỗ xe và khấu hao xe.

Tuy nhiên, chi phí chính không phải là xăng hay vé. Đó là thời gian.

Với một giờ đi lại mỗi ngày làm việc, nhân viên Séc dành khoảng 220–230 giờ mỗi năm cho việc di chuyển. Khi quy đổi ra thu nhập theo lương trung vị, thời gian này tương đương khoảng 57.000 korun/năm.

So sánh với Mỹ không phản ánh sự khác biệt về mức sống hay sức mua, mà chỉ là phép tính cơ học dựa trên mức lương. Về số giờ đi lại, nhân viên Séc và Mỹ gần như tương đương.

Khía cạnh kinh tế của việc đi lại nhận được nhiều sự chú ý trở lại khi các công ty yêu cầu nhân viên quay lại văn phòng sau đại dịch Covid-19. Nhiều tập đoàn lớn ở châu Âu và Mỹ đã giảm hình thức làm việc từ xa, lập luận rằng sự hiện diện trực tiếp cải thiện phối hợp và hiệu suất. Những người phản đối mô hình hybrid cho rằng làm việc từ xa làm giảm sự gắn kết nhóm và hạn chế phản hồi hiệu quả, đặc biệt với nhân viên trẻ.

Nhìn từ góc độ kinh tế thuần túy, đi lại không phải là điều kiện cần thiết để hiệu suất làm việc. Nó thường là kết quả của quyết định tổ chức — và với nhân viên Séc, nó đi kèm với một giá trị chi phí đo lường được.

(Theo praguemorning)