Cập nhật Afghanistan: Taliban hứa hẹn “hòa bình và quyền cho phụ nữ”
Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden bảo vệ quyết định rút khỏi Afghanistan, nói ông không thấy việc ‘hiện diện mãi mãi của người Mỹ’ tại đây là thỏa đáng
Tóm tắt
- Ông Biden đổ lỗi cho các nhà lãnh đạo chính trị và các lực lượng vũ trang của Afghanistan vì đã không đứng vững trước cuộc tấn công chớp nhoáng của Taliban.
- Chiến binh Taliban được lệnh tiến vào thủ đô Kabul để ngăn cảnh cướp phá, hôi của, phát ngôn viên Taliban nói
- Các nhân chứng nói phe Taliban hầu như không gặp phải sự kháng cự nào khi tiến quân
- Taliban ra lệnh cho các tay súng kiềm chế, không gây bạo lực và tạo hành lang an toàn cho bất kỳ ai muốn ra đi đều có thể đi
- Hoa Kỳ bắt đầu sơ tán nhân viên khỏi Tòa Đại sứ ở Kabul
- Khoảng 600 lính Anh đang được triển khai tới nơi nhằm giúp các công dân Anh và những người khác rời khỏi Afghanistan
- Thành phố lớn cuối cùng ở miền bắc, Jalalabad, sụp đổ mà không có sự kháng cự nào
- Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden bảo vệ quyết định rút khỏi Afghanistan, nói ông không thấy việc ‘hiện diện mãi mãi của người Mỹ’ tại đây là thỏa đáng.
Các lãnh đạo Taliban sẽ ‘xuất hiện trước quốc tế’
Các lãnh đạo của Taliban sẽ xuất hiện trước quốc tế, và không còn “ẩn danh”. Reuters dẫn lời một quan chức cấp cao của Taliban.
Điều này là sự tương phản trực tiếp so với 20 năm qua, khi những người này đa phần phải lẩn trốn.
Chúng ta đang chứng kiến một số dấu hiệu về hướng đi mới của Taliban – ví dụ vào hôm qua thì người phát ngôn của Taliban là Zabihullah Majahid đã lần đầu tiên xuất hiện trong cuộc họp báo đầu tiên kể từ khi Taliban chiếm giữ thủ đô. Các nhà báo đã sốc khi thấy gương mặt của một người chỉ hoạt động bí mật trong nhiều năm qua.
Một quan chức cấp cao nói với Reuters rằng các thành viên của Taliban đã được lệnh không ăn mừng chiến thắng và cho biết người dân nên giao nộp vũ khí và đạn dược.
Khủng hoảng tại Afghanistan làm tổn hại đến Tổng thống Biden như thế nào?
Chiến dịch tranh cử tổng thống của ông Joe Biden có thể tóm gọn trong 3 thông điệp chính để tạo sự khác biệt với đối thủ Donald Trump.
Đầu tiên là ông cho biết mình sẽ cảm thông hơn. Ông sẽ làm được nhiều hơn. Và khẩu hiệu “Nước Mỹ trên hết” sẽ được thay thế “Nước Mỹ đã trở lại”.
Thế nhưng trong bài phát biểu của ông ấy vào hôm qua, thì không hề có nhiều sự cảm thông dành cho hàng ngàn người Afghanistan đã giúp nước Mỹ trong suốt 20 năm qua.
Về mặt khả năng thì thậm chí những người ủng hộ Joe Biden nhất cũng thật khó khăn khi phải nói rằng việc Mỹ rút quân khỏi Afghanistan không có gì khác hơn là sự hỗn loạn.
Và sau nhiều sự kiện rối rắm trong vài ngày gần đây thì cách mà nước Mỹ trở lại chính xác là thế nào?
Nhiều người cho rằng những gì xảy ra đã cho thấy cách mà Biden nhìn nhận về tình hình Afghanistan chỉ là một sự tiếp nối thẳng hàng với chính sách ‘Nước Mỹ trên hết’ của người tiền nhiệm Donald Trump nhưng theo một cách hỗn loạn – như một số lời đùa ác ý.
Và điều này có thể gây tổn hại sâu sắc.
Người phát ngôn bí mật của Taliban lộ diện
Sau nhiều năm hoạt động trong bí mật, chỉ có giọng nói qua điện thoại thì người phát ngôn của Taliban đã lộ diện.
Vào hôm qua 17/8 thì Zabihullah Majahid, người phát ngôn của Taliban đã xuất hiện trong buổi họp báo đầu tiên.
Yalda Hakim, nhà báo của BBC cho biết cô bị ‘sốc’ khi thấy khuôn mặt của người mà mình đã nói chuyện trong hơn 1 thập niên qua, trả lời câu hỏi đầu tiên từ một nhà báo nữ.
Thế nhưng cô Hakim nói phần trả lời khác hoàn toàn với những thông điệp mà cô từng nhận được từ người này.
“Một số là văn bản trung thành với Đạo Hồi. Một số người nghĩ: ‘Gã đàn ông này là tên khát máu đối với người Mỹ, và bất kỳ ai trong chính phủ Afghanistan.’ Rồi thì ông ta ngồi đây và cho biết sẽ không có sự đàn áp nào,”.
“Trong những năm qua, người này đã phát đi những tuyên bố khát máu và giờ thì đột nhiên yêu hoà bình? Thật khó để dung hòa điều này.”
Nhà Trắng: ‘Taliban nói người dân có thể đi đến sân bay an toàn’
Taliban đã cam kết người dân có thể đi đến sân bay Kabul an toàn. Hãng tin AFP dẫn lời từ Nhà Trắng cho biết.
Hiện có khoảng 11.000 công dân Mỹ vẫn còn ở Afghanistan, bao gồm các nhà thầu, nhân viên ngoại giao, theo nguồn tin từ chính phủ Mỹ.
Giới chức cho biết họ đã tiếp xúc với các thủ lĩnh Taliban để đảm bảo các chuyến bay tại Sân bay Quốc tế Hamid Karzai diễn ra an toàn, không bị tấn công, và dành một hành lang an toàn cho các công dân cùng người dân địa phương muốn rời khỏi Afghanistan.
Cũng có những báo cáo cho biết một số người dân Afghanistan đã bị những người canh gác của Taliban quấy rối hay đánh đập khi họ cố gắng vào sân bay.
Những hình ảnh xuất hiện hôm qua cho thấy người dân, bao gồm trẻ em với khuôn mặt dính máu.
Trong một động thái riêng, Canada cho biết có kế hoạch bắt đầu trở lại các chuyến bay quân sự đến Afghanistan để di tản những người dân Afghanistan “đang chịu rủi ro vì mối quan hệ gần gũi và lâu bền với Canada”, Reuters trích dẫn tuyên bố từ người phát ngôn của Canadian Armed Forces.
Taliban hứa hẹn ‘hòa bình và quyền cho phụ nữ’
Taliban hôm 17/8 tuyên bố họ muốn quan hệ hòa bình với các quốc gia khác và sẽ tôn trọng quyền của phụ nữ trong khuôn khổ luật Hồi giáo, trong cuộc họp báo chính thức đầu tiên kể từ khi chiếm giữ Kabul chớp nhoáng.
Các thông báo của Taliban tỏ ra chung chung, ngắn ngủi nhưng gợi ý một đường lối mềm mại hơn so với thời thống trị của họ 20 năm trước.
Trong khi đó, Hoa Kỳ và các đồng minh phương Tây nối lại việc sơ tán các nhà ngoại giao và dân thường, một ngày sau cảnh hỗn loạn tại sân bay Kabul.
Người phát ngôn chính của phong trào, Zabihullah Mujahid, nói: “Chúng tôi không muốn có bất kỳ kẻ thù bên trong hay bên ngoài.”
Phụ nữ sẽ được phép làm việc và học tập và “sẽ có vai trò tích cực trong xã hội nhưng trong khuôn khổ của đạo Hồi,” ông ta nói thêm.
Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Anh Boris Johnson đồng ý tổ chức một cuộc họp qua mạng của Nhóm G7 vào tuần tới để thảo luận về một chiến lược đối với Afghanistan.
Trong thời kỳ cai trị 1996-2001, Taliban đã ngăn phụ nữ làm việc và áp dụng các hình phạt bao gồm ném đá nơi công cộng.
Khi ấy phụ nữ không được phép đến trường và phải mặc đồ kín mít khi đi ra ngoài.
Nhà hoạt động giáo dục cho trẻ em gái Afghanistan Pashtana Durrani, 23 tuổi, cảnh giác với những lời hứa của Taliban.
“Họ phải bắt đầu nói chuyện. Hiện giờ họ chưa làm điều đó”, cô nói với Reuters.
Trong khi đó, người đồng sáng lập Taliban Mullah Abdul Ghani Baradar đã trở về Afghanistan từ Qatar.
Việc ông ta quay lại Afghanistan đánh dấu một sự trở lại đầy ấn tượng.
Vẫn chưa rõ ai sẽ lãnh đạo Tiểu vương quốc Hồi giáo mới của Afghanistan, nhưng Baradar được nhiều người coi là bộ mặt quan trọng nhất của phong trào Taliban.
Taliban: Đây là khoảnh khắc tự hào
Taliban đang có cuộc họp báo đầu tiên kể từ khi nhóm này nắm quyền kiểm soát Afghanistan.
Phát ngôn viên Zabihullah Mujahid, người xuất hiện trước ống kính camera lần đầu tiên, nói rằng “sau 20 năm đấu tranh, chúng tôi đã giải phóng [đất nước] và tổng cổ người nước ngoài.”
“Đây là khoảnh khắc tự hào cho cả nước,” ông nói.
“Chúng tôi không muốn chứng kiến cảnh hỗn loạn tại Kabul.”
“Kế hoạch của chúng tôi là dừng tại các cửa ngõ Kabul để tiến trình chuyển tiếp hoàn tất một cách suôn sẻ.”
“Nhưng thật không may, chính phủ trước đã yếu kém… các lực lượng an ninh của họ không làm được gì để đảm bảo an ninh hết. Chúng tôi phải làm gì đó.”
“Chúng tôi phải tiến vào Kabul để đảm bảo an ninh cho người dân,” ông Mujahid nói.
Phó tổng thống bị hất cẳng tuyên bố sẽ là lãnh đạo lâm thời
Phó Tổng thống Afghanistan đã bị phế truất, Amrullah Saleh, tuyên bố mình là tân tổng thống lâm thời của nước này, sau khi nhà cựu lãnh đạo Ashraf Ghani bay ra nước ngoài lưu vong hôm Chủ Nhật.
Ông viết trên twitter rằng ông vẫn đang ở trong nước, và rằng ông đang “cố gắng kết nối với toàn bộ các lãnh đạo để có được sự ủng hộ và đồng thuận từ họ.”
Trong một tin tweet trước đó, ông nói ông “chưa mất tinh thần” và kêu gọi người dân Afghanistan “gia nhập kháng chiến” chống lại Taliban.
Là cựu giám đốc cơ quan tình báo quốc gia Afghanistan, ông Saleh hôm Chủ Nhật nói rằng ông sẽ không đầu hàng Taliban “dưới bất kỳ tình huống nào”.
Ông viết: “Chúng ta, nhân dân Afghanistan, phải chứng minh rằng Afghanistan không phải là Việt Nam, và Taliban thậm chí không hề giống Việt Cộng chút nào. Khác với Mỹ/Nato, chúng ta không hề mất tinh thần, và nhìn thấy rất nhiều cơ hội phía trước.”
Lãnh đạo Taliban ra lệnh không được vào nhà dân
Taliban nói họ đã ra lệnh cho các tay súng của mình không tiến vào nhà của bất kỳ ai và tránh can thiệp vào xe cộ của các đại sứ quán, đặc biệt là ở Kabul.
Lệnh do phó lãnh đạo Taliban là Molavi Yaqoub ban hành bằng giọng nói, được đưa ra sau khi có các tường thuật nói các tay súng Taliban đã có liên quan tới việc cướp phá, hôi của ngày hôm qua.
Taliban đang dần khẳng định quyền thế của mình tại Afghanistan.
Toàn bộ các nhân viên chính phủ được yêu cầu quay trở lại làm việc, và những kẻ cướp phá, hôi của bị cảnh báo sẽ bị trừng phạt nặng nếu bị bắt.
Các cửa hàng bán bánh và hiệu thuốc đã mở cửa tại một số nơi trong thủ đô ngày hôm nay, và trên đường đã có thêm nhiều xe cộ qua lại.
Một lãnh đạo Taliban đã trả lời phỏng vấn của một người dẫn chương trình truyền hình nữ, điều không ai từng nghĩ có thể xảy ra khi nhóm Hồi giáo cực đoan này lên nắm quyền hồi 20 năm trước.
Tuy nhiên, các quán cà phê hiện không chơi nhạc và thậm chí trong xe hơi cũng không, và tranh ảnh phụ nữ trên các nội dung quảng cáo đã bị quét sơn, vôi đè lên.
Một số lãnh đạo cao cấp của Taliban được trông đợi sẽ phát biểu tại cuộc họp báo ở Kabul vào cuối ngày hôm nay để nêu ra kế hoạch của họ cho tương lai đất nước và về việc hình thành một tân chính phủ.
Thủ tướng Đài Loan: ‘Khác Afghanistan, ta không bỏ chạy, không sợ chiến đấu’
Hôm thứ Ba (17/8), Thủ tướng Đài Loan Tô Trinh Xương tuyên bố Đài Loan sẽ không sụp đổ giống như Afghanistan trong trường hợp bị tấn công, đồng thời đưa ra lời cảnh báo gián tiếp tới nước láng giềng hùng mạnh Trung Quốc không nên “ảo tưởng”.
Khi được hỏi liệu tổng thống hay thủ tướng có chạy trốn nếu “kẻ thù ở ngay trước cổng” như ở Afghanistan hay không, ông Tô nói rằng khi Đài Loan còn là một chế độ độc tài được thiết quân luật từ năm 1949 đến năm 1987, nhiều người còn không sợ.
Ông nói: “Ngày nay, có những quốc gia hùng mạnh muốn nuốt chửng Đài Loan bằng vũ lực, và chúng tôi cũng không sợ bị giết hoặc bị bỏ tù.”
Ông nói thêm: “Chúng ta phải bảo vệ đất nước này và vùng đất này, chứ không phải giống như một số người luôn phóng đại uy tín của kẻ thù và hạ thấp quyết tâm của chúng ta.”
Hàng trăm người Afghanistan tuyệt vọng chen chúc trên máy bay
Đây là hình ảnh gây sốc, cho thấy mức độ tuyệt vọng của nhiều người tại Afghanistan muốn tìm mọi cách để chạy khỏi đất nước.
Hàng trăm người Afghanistan đã leo lên được phần thang trượt, mở lưng chừng của chiếc phi cơ thuộc Không lực Hoa Kỳ C-17 hôm Chủ Nhật, khi đó đang chuẩn bị rời Kabul tới Qatar, chỉ vài giờ trước khi Taliban chiếm thủ đô.
Thay vì buộc họ phải xuống, phi hành đoàn đã quyết định cất cánh, theo trang web tin tức quốc phòng Mỹ Defense One. Khoảng 640 người có mặt trên khoang, là số lượng lớn nhất một chiếc C-17 từng vận tải.
Các hình ảnh hôm thứ hai cho thấy người dân chạy theo chiếc phi cơ trên đường băng. Quân đội Mỹ nói các binh lính đã bắn hai người đàn ông mang vũ khí, và tin tức nói có ba người tử vong do rơi từ máy bay xuống sau khi cố đeo bám bên dưới, lúc máy bay mới cất cánh.
Đức ngưng viện trợ phát triển cho Afghanistan
Đức sẽ tạm ngưng viện trợ phát triển cho Afghanistan, Bộ trưởng Phát triển Gerd Müller tuyên bố.
Nói chuyện với hãng tin Đức DPA và báo Rheinische Post, ông Müller nói Đức và các nhân viên quốc tế của tổ chức phát triển quốc gia Đức GIZ đã được đưa đi sơ tán.
“Chúng tôi hoạt động với tốc độ hết mức để đưa nhân viên địa phương từ GIZ và các tổ chức viện trợ khác làm việc với chúng tôi – những người cũng có mong muốn – ra khỏi Afghanistan an toàn,” ông nói.
Afghanistan trước đây là nơi Đức viện trợ nhiều nhất, theo các tường thuật trên truyền thông Đức.
Thổ Nhĩ Kỳ đang nói chuyện với tất cả các bên
Thổ Nhĩ Kỳ nói họ đang thương thảo với “tất cả các bên” trong cuộc xung đột Afghanistan, bao gồm cả Taliban.
Tại cuộc họp báo ở thủ đô Amman của Jordan, Ngoại trưởng Mevlut Cavusoglu nói Ankara hoan nghênh các thông điệp của Taliban về các văn phòng ngoại giao và các công dân Thổ Nhĩ Kỳ.
“Tôi hy vọng là chúng ta sẽ nhìn thấy điều này trong những hành động của họ,” ông nói, và cho biết thêm Ankara sẽ tiếp tục hỗ trợ Afghanistan phát triển kinh tế, hòa bình và ổn định.
Ông Cavusoglu nói Thổ Nhĩ Kỳ hiện đang sơ tán công dân nước mình và công dân các nước khác.
Trước đó, Thổ Nhĩ Kỳ đã đề nghị giữ 600 lính tại Kabul để canh giữ và điều hành sân bay sau khi các thành viên Nato rút đi. Nhưng kể từ khi Taliban chiếm lĩnh thì không rõ chuyện này liệu có xảy ra nữa hay không.
Hai nguồn ẩn danh nói với hãng tin Reuters rằng các kế hoạch này hiện đã bị bãi bỏ, nhưng Thổ Nhĩ Kỳ sẵn sàng hỗ trợ nếu Taliban yêu cầu.
‘Một thất bại thảm khốc’: Báo Nga phản ứng về những gì đang diễn ra tại Afghanistan
Tại Nga, các báo ngày hôm nay 17/8 đã chỉ trích dữ dội Hoa Kỳ về những gì đang diễn ra tại Afghanistan, hai ngày sau khi Taliban tuyên bố chiến thắng.
Trong tờ báo của chính phủ Nga, Rossiyskaya Gazeta, nhà phân tích chính trị quốc tế Fyodor Lukyanov gọi đây là “một thất bại thảm khốc”.
“Chính quyền thân Mỹ đã sụp đổ,” ông nói thêm. “Người Mỹ không phải là đang về nhà, mà là đang tháo chạy”
Phóng viên BBC tại Moscow, Steve Rosenberg điểm báo Nga trong tin tweet dưới đây.
Cựu Tổng thống Mỹ George W Bush: ‘Trái tim chúng tôi nặng trĩu’
Cựu Tổng thống Mỹ George W Bush, người đã phát động cuộc chiến tranh của Mỹ tại Afghanistan theo sau vụ tấn công 11/9 cách đây gần 20 năm cho biết ông và phu nhân đã theo dõi ‘các diễn biến thảm kịch tại Afghanistan với nỗi buồn sâu sắc”.
“Trái tim chúng tôi nặng trĩu khi người dân Afghanistan đã chịu đựng quá nhiều, và các công dân Mỹ cùng những đồng minh Nato đã hy sinh quá to lớn,” trích dẫn trong tuyên bố được George W Bush Presidential Center công bố hôm 16/8.
Cựu Tổng thống Mỹ George W Bush cho biết Mỹ có quyền và nghĩa vụ loại bỏ thủ tục rườm rà trong suốt các cuộc khủng hoảng nhân đạo lớn, đồng thời lưu ý rằng “Những người dân Afghanistan đối mặt với các nguy cơ lớn nhất hiện nay cũng chính là những người đã đi đầu trong tiến trình phát triển quốc gia.”
Hồi tháng 7, phát biểu với đài truyền hình Deutsche Welle của Đức, ông Bush tin rằng việc Mỹ rút quân khỏi Afghanistan sẽ dẫn đến “hệ lụy xấu theo một cách không thể tin được” đối với phụ nữ và trẻ em gái.
Bình luận mới nhất của vị cựu tổng thống tương phản rõ rệt với lời bình luận tràn trề hy vọng trong suốt cuộc gặp với Tổng thống Afghanistan khi đó là ông Hamid Karzai vào năm 2004. Khi đó ông Bush đã ca ngợi “chiến thắng đầu tiên trong cuộc chiến chống khủng bố” đồng thời đưa ra “những cam kết không thể lung lay nhằm giúp người dân Afghanistan thành công và thịnh vượng”.
Khi đó ông Bush nói rằng “Con đường phía trước cho người dân Afghanistan vẫn còn dài và gian nan,”. “Mặc dù thế, người dân Afghanistan có thể tin rằng quốc gia của mình sẽ không bao giờ bị bỏ rơi vào tay những tên khủng bố và giết người.”
Taliban thông báo lệnh ân xá cho các quan chức chính phủ
Taliban đã phát đi một lệnh ân xá chung dành cho tất cả các quan chức chính phủ, kêu gọi họ “toàn tâm toàn ý” trở lại làm việc.
“Một lệnh ân xá chung đã được ban bố cho tất cả…vì vậy quý vị nên bắt đầu cuộc sống thường nhật với sự toàn tâm,” AFP trích dẫn tuyên bố của Taliban.
Tuyên bố này xuất hiện trong bối cảnh nỗi sợ hãi vẫn hiện hữu tại Afghanistan khi những người đã làm việc cho chính phủ hay các tổ chức được phương Tây hậu thuẫn ví dụ các phiên dịch viên cho quân đội Mỹ lo sợ bị trả thù.
Taliban được cho đã thực hiện các hành vi trừng phạt dã man và bị cáo buộc phạm tội ác chiến tranh – tuy nhiên đó cũng là những điều Taliban luôn bác bỏ.
Facebook xác nhận cấm tất cả các nội dung liên quan đến Taliban
Facebook xác nhận xem Taliban là một tổ chức khủng bố và vì vậy cấm Taliban và tất cả các nội dung hậu thuẫn tổ chức này được xuất hiện trên nền tảng.
Facebook cho biết có một đội ngũ các chuyên gia người Afghanistan để thực hiện việc giám sát và gỡ bỏ các nội dung liên quan đến Taliban.
Facebook cũng nhấn mạnh đến chính sách được áp dụng đối với tất cả các nền tảng khác của mình bao gồm Instagram và WhatsApp.
Tuy nhiên cũng có báo cáo cho rằng Taliban đang sử dụng Whatsapp nhằm mục đích liên lạc.
Facebook nói với BBC rằng sẽ hành động nếu phát hiện các tài khoản trên ứng dụng này có liên kết với Taliban.
Các nền tảng đối thủ khác của Facebook gồm Twitter và YouTube đang bị giám sát liên quan đến việc xử lý nội dung liên quan đến Taliban.
Sân bay Kabul mở cửa lại sau một ngày hỗn loạn
Các chuyến bay quân sự sơ tán các nhân viên ngoại giao cùng công dân đã được khởi động lại tại sân bay quốc tế Kabul, một ngày sau hỗn loạn.
Trước đó vào hôm qua, hàng chục ngàn người dân Afghanistan đã chạy trên đường băng, cố gắng leo lên một cách tuyệt vọng các chiếc máy bay đang rời khỏi quốc gia này. Theo các báo cáo thì đã có 5 người thiệt mạng, mặc dù chưa rõ họ đã bị bắn hay bị giẫm đạp.
Hôm nay, giới chức cho biết tình hình đã yên ắng hơn.
“Nhiều người ở đây vào hôm qua thì đã trở về nhà,” một quan chức an ninh phương Tây nói với Reuters.
Tuy nhiên, Reuters cũng dẫn lời các nhân chứng cho biết thỉnh thoảng vẫn nghe thấy tiếng súng bắn từ hướng sân bay. Các chuyến bay cũng bị hoãn lại gần như nguyên ngày thứ hai 16/8.
Sân bay Kabul hiện là cửa ngõ duy nhất mở cho các lực lượng phương Tây để rời khỏi Afghanistan.
Thổ Nhĩ Kỳ đang xây dựng bức tường biên giới để ngăn chặn dòng người tị nạn Afghanistan
Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố đang xây dựng một bức tường biên giới với Iran để ngăn chặn dòng người tị nạn từ Afghanistan tràn vào. Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh hàng ngàn người dân Afghanistan đang tìm cách trốn chạy khỏi đất nước.
Bức tường biên giới này sẽ dài 295 km khi hoàn tất, được trang bị dây kẽm gai và các mương đào, theo một tường thuật của AFP.
“Chúng tôi sẽ đẩy nhanh tốc độ công trình và nhấn mạnh rằng “đường biên giới của chúng tôi là bất khả xâm phạm,” Bộ trưởng Quốc phòngHulusi Akartuyên bố, theo nhật báo Hurriyet Daily.
“Một phần lớn công trình đã được hoàn thành. Gần 150 km mương đào đã được thực hiện. Chúng tôi sẽ củng cố thêm các chốt kiểm soát biên giới cùng khu vực căn cứ địa.
Chỉ còn 3 đại sứ quán tại Kabul, Ấn Độ đã sơ tán nhân viên ngoại giao
Ấn Độ đã trở thành quốc gia mới nhất tiến hành sơ tán các nhân viên tại đại sứ quán của mình ở Kabul. Đại sứ cùng các nhân viên khác đã rời khỏi Afghanistan trên một chuyến bay đặc biệt trở về nước.
Trong một dòng tweet hôm nay, Arimdam Bagchi, người phát ngôn Bộ Ngoại vụ Ấn Độ cho biết đã có quyết định sơ tán các nhân viên ngoại giao tại Afghanistan ngay lập tức.
Như vậy hiện chỉ còn 3 đại sứ quán hoạt động tại Kabul gồm Nga, Trung Quốc và Pakistan.
Indonesia cho biết sẽ duy trì “một sứ mệnh ngoại giao quy mô nhỏ” tại Afghanistan mặc dù cũng đã sơ tán đại sứ quán của mình.
Nga trước đó cho biết sẽ chỉ di tản một phần các nhân viên của đại sứ quán. Đại sứ Nga tại Afghanistan, Dmitry Zhirnov sẽ có cuộc gặp với Taliban vào hôm nay.
Đại sứ quán Trung Quốc vẫn chưa bình luận về điều gì sẽ làm tiếp theo, nhưng cảnh báo công dân nước này tại Afghanistan nên ‘lưu ý chặt chẽ tình hình an ninh’.
Washington Post: Phát hiện phần thi thể người trên máy bay vận tải của Mỹ
Theo tường thuật của Washington Post thì các phần thi thể người đã bị phát hiện tại nơi chứa càng của một máy bay vận tải Mỹ rời khỏi Kabul hôm thứ hai 16/8.
Video hôm qua từ sân bay Kabul cho thấy người dân Afghanistan đã chạy theo và cố gắng leo lên một cách tuyệt vọng chiếc máy bay Air Force (Không lực) của Mỹ khi máy bay này di chuyển trên đường băng.
Một video được lan truyền rộng rãi khác cho thấy 2 người đã bị tử vong khi rơi từ một chiếc máy bay đang bay giữa không trung. Washington Post dẫn lời một quan chức giấu tên cho hay chuyện có người rơi từ máy bay “hoàn toàn đã xảy ra”.
Quan chức này cũng cho biết thêm đây là 2 người dân Afghanistan, đã leo lên bộ phận hạ cánh khi chiếc máy bay này cất cánh để trốn chạy khỏi Afghanistan.
Washington Post tường thuật các phi công đã thông báo khẩn cấp khi họ không thể nâng bộ phận hạ cánh lên và đã phải hạ cánh xuống một quốc gia thứ 3. Phi hành đoàn sau đó đã tìm thấy các phần thi thể khi tiến hành kiểm tra.
Tổng thống Mỹ Biden cam kết khoản viện trợ 500 triệu đôla cho người tị nạn Afghanistan
Một tuyên bố từ Nhà Trắng cho biết Tổng thống Biden đã chính thức cho phép sử dụng khoản ngân sách viện trợ người tị nạn trong trường hợp khẩn cấp của Mỹ “nhằm đáp ứng nhu cầu khẩn cấp bất ngờ của người tị nạn, nạn nhân xung đột, và những người khác là đối tượng chịu rủi ro từ tình hình tại Afghanistan”.
Thông báo cũng cho biết số tiền này có thể được sử dụng thông qua các tổ chức và cơ quan từ thiện quốc tế cũng như văn phòng chính phủ của Mỹ.
Quyết định này được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Biden bảo vệ mạnh mẽ quyết định rút quân Mỹ khỏi Afghanistan. Ông cho rằng nếu ông đã không thực thi đúng thỏa thuận đã được thương lượng dưới thời chính quyền tiền nhiệm Donald Trump thì nước Mỹ có thể đã gặp rủi ro khi phải quay trở lại nhiều năm xung đột với lực lượng quân sự Taliban ngày càng lớn mạnh.
Nhưng ông Biden cũng nói rõ ràng rằng bất kỳ vụ tấn công nhằm vào quân nhân Mỹ tham gia vào quá trình rút quân sẽ bị đáp trả với sức mạnh hủy diệt nếu cần thiết.
Truyền thông Nga: ‘Ghani đã chạy khỏi Afghanistan với những chiếc xe đầy tiền’
Tổng thống Afghannistan Ashraf Ghani đã chạy khỏi thủ đô Kabul với 4 chiếc xe và một trực thăng đầy tiền, hãng thông tấn nhà nước RIA của Nga cho hay.
RIA trích dẫn lời người phát ngôn Đại sứ quán Nga tại Kabul,Nikita Ishchenkocho biết sự sụp đổ chế độ tại Afghanistan ‘đã được khắc họa rõ nét nhất qua cách mà Ghani bỏ chạy.
“4 chiếc xe đầy tiền, họ đã cố nhét phần tiền khác vào một trực thăng, nhưng không có đủ chỗ. Và một số trong đó bị rơi rớt trên đường.”
Ông Ischenko cũng cho biết nguồn tin là từ các “nhân chứng” – mặc dù thông tin này không thể được xác thực.
Thông tin này xuất hiện khi Đại sứ Nga tại Afghanistan, Dmitry Zhirnov phát biểu với một đài phát thanh địa phương rằng tình hình tại Kabul dưới thời Taliban thì “tốt hơn dưới thời Tổng thống Ashraf Ghani”.
Lời chỉ trích của Nga xuất hiện trong bối cảnh căng thẳng đang gia tăng với Mỹ.
Toàn văn phát biểu ‘hùng hồn’ của Joe Biden về Afghanistan
Sau đây là toàn văn phát biểu của Tổng thống Joe Biden hôm thứ Hai về việc Mỹ rút quân khỏi Afghanistan.
Quan điểm của Pháp
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã cảnh báo trong một bài phát biểu trên truyền hình hôm thứ Hai rằng việc Taliban tiếp quản Afghanistan có thể thúc đẩy dòng người di cư vào châu Âu.
Ông Macron nói: “Châu Âu không thể gánh vác hậu quả của tình hình hiện tại một mình. Chúng ta phải lường trước và tự bảo vệ mình trước luồng di cư bất thường.”
Macron cho biết ông đã nói chuyện với Thủ tướng Đức Angela Merkel trước đó vào thứ Hai và nói thêm rằng Pháp sẽ liên lạc với các nước trong EU.
Một số máy bay vận tải dự kiến sẽ chở công dân Pháp và những người khác ra khỏi Kabul.
Macron cho biết hàng trăm nhân viên địa phương làm việc với chính phủ Pháp đã được chuyển đến Pháp cùng với gia đình của họ. Nhưng hàng chục người từng làm việc với quân đội Pháp vẫn đang ở Afghanistan, ông nói.
Pháp đã rút quân khỏi Afghanistan vào năm 2012 trong bối cảnh dư luận hoài nghi về cơ hội thành công của sứ mệnh.
Ông Macron thừa nhận hôm thứ Hai: “Những thách thức mà người Afghanistan sẽ phải đối mặt trong những tuần và tháng tới là khủng khiếp, vô cùng to lớn.”
Joe Biden nói ‘không ân hận’ vì rút khỏi Afghanistan
Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden hôm 16/8 thừa nhận rằng sự sụp đổ của chính phủ Afghanistan và việc Taliban giành lại quyền kiểm soát diễn ra nhanh hơn chính phủ Mỹ dự đoán.
Ông Biden đổ lỗi cho các nhà lãnh đạo chính trị và các lực lượng vũ trang của Afghanistan vì đã không đứng vững trước cuộc tấn công chớp nhoáng của Taliban.
“Tôi kiên quyết giữ nguyên quyết định của mình. Sau 20 năm, tôi đã học được một cách khó khăn rằng không bao giờ có thời điểm thích hợp để rút các lực lượng Hoa Kỳ.”
“Đó là lý do tại sao chúng tôi vẫn ở đó, chúng tôi đã nhìn rõ những rủi ro, chúng tôi đã lên kế hoạch. cho mọi trường hợp. Nhưng tôi luôn hứa với người dân Mỹ rằng tôi sẽ thẳng thắn với các bạn. Sự thật là, điều này diễn ra nhanh hơn chúng tôi dự đoán.”
Ông Biden nói rằng cuộc khủng hoảng đang diễn ra ở Afghanistan đang khiến các cựu binh Mỹ đã chiến đấu ở đó trong 20 năm qua rất đau đớn.
Tổng thống Mỹ nói rằng chính phủ Afghanistan đã không thực hiện lời khuyên của ông.
“Ông Ghani khẳng định rằng các lực lượng Afghanistan sẽ chiến đấu. Nhưng rõ ràng là ông ấy đã nhầm.”
“Các nhà lãnh đạo chính trị của Afghanistan đã bỏ cuộc và bỏ chạy khỏi đất nước. Quân đội Afghanistan đã sụp đổ, một số không cố gắng chiến đấu. Những diễn biến trong tuần qua đã củng cố rằng việc chấm dứt sự can dự của quân đội Mỹ ở Afghanistan bây giờ là một quyết định đúng đắn.”
Ông nói: “Người Mỹ không thể và không nên chết và chiến đấu trong một cuộc chiến mà người Afghanistan không sẵn sàng chiến đấu cho chính mình.”
“Chúng tôi đã nói rõ với Taliban nếu chúng tấn công nhân viên của chúng tôi hoặc làm gián đoạn hoạt động của chúng tôi – thì Mỹ … phản ứng sẽ nhanh chóng và mạnh mẽ”, Biden nói.
“Tôi vô cùng đau buồn trước những thực tế mà chúng ta phải đối mặt nhưng tôi không hối hận về quyết định chấm dứt cuộc chiến của Mỹ ở Afghanistan.”
Dân Afghanistan hoảng loạn bỏ chạy bất chấp hứa hẹn của ‘đầy tớ’ Taliban
Một ngày sau khi Taliban chiếm thủ đô và Tổng thống Ashraf Ghani bỏ chạy khỏi đất nước, hàng ngàn người dân hôm thứ Hai 16/8 hoảng sợ tìm cách thoát khỏi thành phố, tạo nên cảnh tượng hỗn loạn ở sân bay Kabul.
Các lực lượng chính phủ đã nhanh chóng sụp đổ sau khi Hoa Kỳ rút quân. Taliban giành chiến thắng trên toàn quốc chỉ sau 10 ngày tiến quân.
Trước khi tiến vào thủ đô, hôm Chủ Nhật 15/8, phát ngôn viên Taliban gọi điện cho phóng viên BBC Yalda Hakim trong chương trình thời sự phát sóng trực tiếp và tuyên bố người dân Afghanistan không cần phải sợ hãi.
Phát ngôn viên Taliban nói với BBC rằng “sẽ không có chuyện báo thù” đối với người dân Afghanistan.
“Chúng tôi đảm bảo với nhân dân Afghanistan, đặc biệt là tại thủ đô Kabul, rằng tài sản, tính mạng của họ đều được an toàn – sẽ không có chuyện báo thù đối với bất kỳ ai,” Suhail Shaheen nói.
“Chúng tôi là đầy tớ của nhân dân và của đất nước.”
Một góc nhìn ở Kabul ngày 16/8
Phóng viên video của BBC Malik Mudassir đã quay phim ở Kabul hôm nay.
Taliban ở khắp mọi nơi, tại các trạm kiểm soát từng là rào chắn cảnh sát hoặc quân đội. Không có sự hoảng loạn trong thành phố ngày hôm nay. Taliban đang kiểm soát giao thông, họ đang lục soát ô tô, và họ đặc biệt tìm kiếm những chiếc xe từng thuộc về cảnh sát và quân đội. Họ đã lấy tất cả những phương tiện đó và họ đang sử dụng chúng.
Ở trung tâm thành phố, cuộc sống vẫn bình thường. Hầu hết các cửa hàng đã đóng cửa. Nhưng mọi người trông bình tĩnh hơn nhiều so với ngày hôm qua.
Tôi nhìn thấy một vài phụ nữ ngoài đường. Họ đang đeo khẩu trang vì Covid-19 và khăn trùm đầu. Họ đang đi trên đường phố, làm bất cứ điều gì họ muốn làm, và Taliban vẫn không làm gì họ.
Nhưng khung cảnh ở sân bay thật thảm khốc. Gia đình, trẻ em, già, trẻ, tất cả đều đang đi về phía sân bay, vật lộn để chạy trốn khỏi đất nước này.
Ngay khi bạn đến gần cổng vào chính của sân bay, đã có Taliban ở đó, cố gắng phân tán mọi người bằng cách bắn chỉ thiên. Những người muốn vào sân bay, họ phải trèo tường, thậm chí là hàng rào thép gai, thậm chí trèo cả cổng. Từng người từng người đang hối hả để vào sân bay.Article share tools
Sân bay Kabul hỗn loạn, người dân “đu” máy bay quân sự Mỹ?
Reuters ngày 16-8 đưa tin ít nhất 5 người thiệt mạng tại sân bay quốc tế Kabul sau khi hàng ngàn người Afghanistan đổ tới sân bay này để tìm cách rời khỏi đất nước.
Truyền thông báo cáo một vài tiếng súng lẻ tẻ tại khu vực sân bay, được cho là do binh sĩ Mỹ bắn chỉ thiên để ngăn dân thường. Vài chiếc máy bay vận tải lớn của không quân Mỹ được nhìn thấy đậu tại sân bay quốc tế Kabul.
Không rõ 5 người kể trên thiệt mạng như thế nào. Một quan chức Washington xác nhận binh sĩ Mỹ phải nổ súng cảnh cáo vì nhiều người cố gắng lên một chuyến bay quân sự chở các nhà ngoại giao và nhân viên đại sứ quán Mỹ rời khỏi Kabul.
Một nhân chứng đã chờ đợi máy bay trong hơn 20 giờ cho biết không rõ liệu 5 người này bị bắn hay bị giết trong một cuộc giẫm đạp. Ba thi thể được nhìn thấy trên mặt đất gần khu vực dường như là lối vào sân bay trong đoạn video đăng tải trên mạng xã hội. Một nhân chứng khác nói rằng ông cũng nhìn thấy 5 thi thể.
Một đoạn video của đài NDTV quay từ sân bay quốc tế Kabul cho thấy cảnh hỗn loạn và tiếng súng vang lên. Mọi người di chuyển các rào chắn và chạy về phía máy bay đang đậu. Các chuyến bay của hãng hàng không Air India (Ấn Độ) cất cánh từ Mỹ buộc phải chuyển hướng sau khi không phận Afghanistan bị đóng cửa.
Một cựu binh sĩ đứng giữa hàng trăm người trên đường băng nói với phóng viên: “Chúng tôi sợ sống ở thành phố này. Do tôi đã phục vụ trong quân đội nên Taliban chắc chắn sẽ nhắm vào tôi”
Hai người được cho là rơi từ máy bay cất cánh tại sân bay quốc tế Kabul. Ảnh: The Tehran Times
Đài RT ngày 16-8 đăng tải đoạn video chưa được xác minh cho thấy ít nhất 2 người thiệt mạng vì “bám vào máy bay quân sự Mỹ” cất cánh từ sân bay quốc tế Kabul. Trong đoạn video, ít nhất 2 vật thể được nhìn thấy rơi xuống đất khi chiếc máy bay đạt độ cao. Báo The Tehran Times (Iran) đưa tin ít nhất 2 người thiệt mạng sau khi họ “cố gắng bám vào máy bay trong lúc cất cánh”.
Cùng lúc đó, một đoạn video khác trên mạng xã hội quay cảnh một số người đàn ông bám vào một bên của chiếc máy bay đang chuẩn bị rời sân bay. Sau đó, 3 người được xác nhận thiệt mạng gần sân bay quốc tế Kabul.
Người dân địa phương gần sân bay quốc tế Kabul cho biết 3 thanh niên ôm chặt lốp máy bay nhưng họ đã bị rơi xuống nhà dân.
Máy bay của không quân Afghanistan rơi gần biên giới
Quân đội Uzbekistan cho biết một máy bay của không quân Afghanistan đã bị rơi gần biên giới tối 15-8. Chưa rõ số phận phi hành đoàn cũng như nguyên nhân nó rơi xuống vùng Surxondaryo của Uzbekistan. Cổng tin tức Gazeta.uz dẫn lời Bộ Quốc phòng Uzbekistan cho hay sự cố đang được điều tra.
Máy bay của không quân Afghanistan rơi gần biên giới. Ảnh: Twitter
Anh sơ tán công dân
Bộ trưởng Quốc phòng Anh cho biết chính phủ Anh tự tin rằng họ có thể đưa công dân Anh rời khỏi Afghanistan, với kế hoạch hàng trăm người khác sẽ rời đi trong những ngày tới.
Bộ trưởng quốc phòng Ben Wallace cho biết ông đã nhận được sự đảm bảo từ giới lãnh đạo quân đội Taliban thông qua một quốc gia Trung Đông rằng sân bay sẽ được phép hoạt động, tạo điều kiện cho các quan chức và lực lượng của Vương quốc Anh giúp đỡ người dân rời đi.
Ông nói với BBC Breakfast, 300 người mang hộ chiếu Anh đã rời Afghanistan vào Chủ nhật.
Anh hy vọng sẽ đưa thêm 1.500 người ra đi trong vòng 24 đến 36 giờ tới hoặc lâu hơn một chút.
Hơn 4.000 công dân Anh được cho là đang ở Afghanistan và Anh cũng đang sơ tán những người Afghanistan từng làm việc cho lực lượng Anh.
Đại sứ quán Trung Quốc, Nga hiện ở yên tại chỗ
Khi Taliban chiếm quyền kiểm soát Kabul thì Mỹ cùng các đồng minh đã di tản khỏi thủ đô của Afghanistan, trong khi đó Trung Quốc và Nga cho biết họ không có kế hoạch đóng cửa đại sứ quán.
Trung Quốc cảnh báo các công dân “ở đâu yên đó” và phát đi cảnh báo về tình hình, nhưng cho biết đã yêu cầu “các bè phái khác nhau tại Afghanistan” đảm bảo an toàn cho công dân của mình.
Phát biểu trước truyền thông trong nước, Bộ Ngoại giao Nga hôm Chủ nhật 15/8 cho biết chính phủ không có kế hoạch di tản.
Các đại diện của Taliban đã có chuyến thăm Trung Quốc vào cuối tháng 7 vừa qua, và có cuộc gặp với Ngoại trưởng Vương Nghị. Cuộc gặp vào thời điểm đó là một sự công nhận của quốc tế xem Taliban là một lực lượng chính trị.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã tuyên bố sẽ theo đuổi chính sách “không can thiệp” vào các vấn đề nội bộ của Afghanistan.
Mỹ kiểm soát sân bay Kabul để sơ tán nhân viên
Quân đội Mỹ đang kiểm soát sân bay quốc tế của Kabul, trong khi những người dân tuyệt vọng đang cố gắng chạy khỏi thành phố sau khi Taliban trở lại Kabul.
Quân đội Mỹ đã đảm bảo an ninh cho khu vực này và đang kiểm soát không lưu để sơ tán nhân viên Mỹ và đồng minh.
Nhưng các chuyến bay thương mại hầu hết đã bị hoãn, khiến hàng trăm người Afghanistan và các công dân nước ngoài khác bị mắc kẹt.
Đoạn video được chia sẻ trên mạng cho thấy hàng trăm người chạy về phía sân bay sau khi các Taliban giành quyền kiểm soát dinh tổng thống vào Chủ nhật.
Mỹ cho biết họ đã đưa toàn bộ nhân viên đại sứ quán đến sân bay để chờ sơ tán, với gần 6.000 quân được cử đến để hỗ trợ chiến dịch.
3 người chết trong vụ xả súng tại sân bay Kabul – Theo WSJ
Theo Wall Street Journal (WSJ) thì có 3 người đã thiệt mạng trong vụ xả súng tại nhà ga hành khách ở sân bay Kabul vào hôm nay.
WSJ trích dẫn nguồn tin từ một số nhân chứng cho biết đã thấy các thi thể đầy máu nằm dưới đất.
Báo cáo không cho biết vụ xả súng xuất phát từ đâu.
Một phụ nữ Afghanistan kể về ‘những giấc mơ tan vỡ’
Zeb Hanifa* đã bắt đầu sự nghiệp là một nhân viên tư vấn và viết bài Quan hệ công chúng (PR) vào năm 2013 sau khi tốt nghiệp đại học tại tỉnh Balkh.
Công việc đầu tiên “đã chấp cánh cho tôi”, cô ấy nhớ lại, đồng thời cho biết thêm đó là một thời khắc đầy tự hào khi cô một mình ra nước ngoài với số tiền đã kiếm được. Đây cũng thời khắc tự hào của mẹ cô khi bà chưa từng bao giờ được đi đâu khỏi quê hương của mình.
Cô ấy nói vài năm tới là thời gian tuyệt vời cho mìnhđể được thăng tiến và học kỹ năng mới.
“Điều này cũng giống mẹ tôi đang sống với giấc mơ của bản thân thông qua tôi. Thế nhưng bà ấy từng có nỗi sợ hãi thường trực về điều gì không hay sẽ xảy đến – vì mẹ tôi lớn lên trong chiến tranh, xung đột. Khi đó tôi không hiểu mẹ nhưng giờ thì hiểu rồi.”
Hanifa ấp ủ kế hoạch đưa mẹ mình đi du lịch nước ngoài lần đầu tiên vào thời điểm đại dịch bùng phát và giờ cô ấy không chắc cơ hội như vậy sẽ xuất hiện một lần nữa hay không.
“Tôi hết sạch tiền. Tôi không chắc liệu mình sẽ có thể làm việc hay làm mọi thứ mà tôi muốn. Có rất nhiều phụ nữ trẻ như tôi – giấc mơ của chúng tôi tan nát. Và niềm hy vọng về tương lai tốt đẹp của chúng tôi cũng đang nhanh chóng lụi tàn.”
*Tên nhân vật đã được thay đổi vì mục đích an toàn
Trung tâm Thủ đô Kabul trở thành thị trấn ma
Một ngày sau khi Taliban giành quyền kiểm soát thủ đô của Afghanistan và tuyên bố chiến thắng thì đường phố tại Kabul yên ắng và hoang vu.
Một số cửa hàng nữ trang và chuyên bán thảm, cũng như một số tiệm cafe nhỏ trên đường Chicken tại Kabul đã đóng cửa. Các chủ cửa hàng cho biết họ muốn bảo vệ hàng hóa của mình. Một số người cũng lo lắng về xuất xứ của những vị khách sau này.
“Tôi hoàn toàn bị sốc. Việc Taliban tiến vào khiến tôi sợ hãi, nhưng [Tổng thống Ashraf] Ghani đã rời bỏ chúng tôi trong tình thế này đã là điều tồi tệ nhất,” một chủ tiệm nói với Reuters.
Các cư dân cho biết các văn phòng chính phủ giờ đây không còn ai và khu vực tập trung các đại sứ quán cách không xa sân bay Kabul hoàn toàn vắng vẻ, khi các nhân viên ngoại giao và gia đình của họ đang rời khỏi Afghanistan.
Taliban nói rằng người dân sẽ sớm có thể bắt đầu trở lại các hoạt động thường nhật và một nhà lãnh đạo nói với Reuters rằng “cuộc sống bình thường sẽ bắt đầu theo một cách tốt đẹp hơn rất nhiều”.
Người dân phẫn nộ trên mạng khi tổng thống Afghanistan bỏ trốn
Hôm Chủ nhật, Taliban đã đến cổng thủ đô Kabul của Afghanistan.
Vài giờ sau khi màn đêm buông xuống, có tin tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani đã trốn khỏi nước.
Ông đã đăng trên trang Facebook của mình rằng ông sẽ rời đi để tránh một cuộc tắm máu ở Kabul.
Nhưng nhiều người Afghanistan bị bỏ lại phía sau nói rằng sự ra đi của ông ta chẳng khác gì hơn sự ruồng bỏ. Ông bị gọi là kẻ hèn nhát trên mạng và bị chỉ trích vì đã thất bại trong việc đối phó với Taliban trong những tháng trước đó khi Taliban chiếm đóng nhanh chóng.
Đêm qua, Bộ trưởng Quốc phòng Bismillah Khan Mohammadi đã đăng một dòng tweet chỉ trích Ghani. Việc này diễn ra chỉ ba giờ sau khi ông đảm bảo rằng người dân Afghanistan ở Kabul sẽ được Lực lượng Phòng vệ bảo vệ.
“Họ trói tay chúng tôi ra sau lưng và bán đứng quê hương, bọn giàu có và bè lũ của chúng thật chết tiệt,” ông ấy tweet. Tweet của ông đã nhận được hơn 20.000 lượt yêu thích.
Một tweet khác chỉ trích nặng nề Ghani với những từ ngữ chửi tục đã được đăng bởi đại sứ quán Afghanistan tại Ấn Độ trước khi bị xóa đi.
Thư ký báo chí của đại sứ quán sau đó cho biết là họ bị hack máy.
Một phóng viên của New York Times ở Kabul, Sharif Hassan đã tweet rằng “Người Afghanistan sẽ không bao giờ tha thứ cho Ghani và 2 tay sai của hắn, Mohib & Fazly” [hai cố vấn]
Quan chức Mỹ cho biết đã phải bắn chỉ thiên để kiểm soát đám đông ở sân bay
Lính Mỹ đã phải bắn chỉ thiên tại sân bay Kabul để ngăn chặn đám đông dân chúng tuyệt vọng đang chạy ào tới các máy bay, một quan chức nói với hãng thông tấn Reuters.
Hãng thông tấn này trích phát biểu của vị quan chức: “Đám đông đã vượt ra ngoài sự kiểm soát. Việc bắn cảnh cáo là nhằm làm dịu sự hỗn loạn.” .
Có thể nghe tiếng súng nổ trong các video được đăng tải trên mạng xã hội. Cảnh tượng tuyệt vọng cho thấy đám đông chạy quanh các máy bay và leo lên các bậc thang.
Quân Mỹ đã trấn giữ ở sân bay, với nhiệm vụ ưu tiên là sơ tán nhân sự của đại sứ quán bằng máy bay quân sự.
Trước đó phía Mỹ cho biết đã sơ tán hết nhân sự của đại sứ quán tới sân bay.
Taliban hứa hẹn ‘sự yên bình’ cho quốc gia trong video mới
Phó thủ lĩnh của Taliban nói rằng bây giờ là lúc để lo cái ăn cái mặc cho người dân Afghanistan và cải thiện cuộc sống của họ.
Các bình luận được đưa ra trong một video clip mới được các chiến binh phát đi, một ngày sau khi họ chiếm thủ đô Kabul và tuyên bố chiến thắng.
“Bây giờ là lúc thử thách, chúng tôi sẽ cống hiến cho đất nước của mình, chúng tôi mang lại sự yên bình cho cả quốc gia, rằng chúng tôi sẽ đi xa nhất có thể để cải thiện cuộc sống của họ”, Mullah Baradar Akhund nói trước máy quay khi đang ngồi giữa một nhóm các chiến binh khác.
“Những gì mà chúng tôi trải qua thật khó hình dung và chúng tôi đã đạt được vị trí ngoài dự đoán”, ông cũng nói thêm.
Chiến tranh Afghanistan đã tiêu tốn bao nhiêu?
Phần lớn chi tiêu ở Afghanistan đến từ Mỹ.
Từ năm 2010 đến năm 2012, khi Mỹ có hơn 100.000 binh sĩ ở tại nước này, chi phí cho cuộc chiến là gần 100 tỷ đôla một năm, theo số liệu của chính phủ.
Theo một nghiên cứu vào năm 2019 của Đại học Brown về chi tiêu chiến tranh ở cả Afghanistan và Pakistan, Mỹ đã chi khoảng 978 tỷ đôla (ước tính của họ cũng bao gồm tiền được phân bổ cho năm tài chính 2020).
Nhưng nghiên cứu cũng lưu ý rằng rất khó để đánh giá chi phí tổng thể vì phương pháp tính toán giữa các cơ quan chính phủ khác nhau, và cách tính này cũng thay đổi theo thời gian, dẫn đến các ước tính tổng thể khác nhau.
Anh và Đức – những nước có quân số lớn nhất ở Afghanistan sau Mỹ – đã chi lần lượt khoảng 30 tỷ đôla và 19 tỷ đôla trong suốt cuộc chiến.
Tóm tắt sự kiện Taliban trong vài giờ qua
Người Afghanistan tỉnh giấc dưới sự lãnh đạo mới vài giờ sau khi Taliban chiếm thủ đô Kabul và tuyên bố chiến thắng. Dưới đây là tóm tắt các sự kiện bất thường trong vài giờ qua:
- Chính phủ Afghanistan đã sụp đổ, với các thông tin rằng tổng thống Ashraf Ghani của họ đã chạy sang Uzbekistan – cựu tổng thống Hamid Karzai đang đề nghị lãnh đạo quá trình chuyển giao quyền lực với Taliban
- Hàng ngàn cư dân và công dân nước ngoài đang cố gắng thoát khỏi Kabul, với cảnh tượng hỗn loạn và hoảng loạn tại sân bay kể từ đêm Chủ nhật
- Các chuyến bay thương mại đã bị hoãn lại với mức độ ưu tiên được cho là dành cho các chuyến bay quân sự Hoa Kỳ sơ tán nhân viên ngoại giao
- Đầu ngày hôm nay, Mỹ đã hoàn thành việc sơ tán đại sứ quán của mình và hạ cờ tại các khu ngoại giao của họ
- Hơn 60 quốc gia đã đưa ra tuyên bố chung kêu gọi lập tức khôi phục an ninh và trật tự dân sự, đồng thời yêu cầu Taliban cho phép những người muốn rời đi được làm theo ý họ
- Các nhà hoạt động bày tỏ quan ngại dành cho phụ nữ ở Afghanistan trong bối cảnh có ghi nhận rằng Taliban đã buộc họ thay đổi cách ăn mặc và lựa chọn làm việc, ở một số vùng của đất nước
Mỹ điều 6.000 quân sơ tán nhân viên khỏi Kabul
Mỹ nói tất cả nhân viên đã được sơ tán đến sân bay KabulBộ Ngoại giao Mỹ khẳng định đã sơ tán toàn bộ nhân viên đại sứ quán tới một căn cứ tại sân bay Hamid Karzai.
Nước này đang không vận nhân sự ra khỏi thành phố bị vây hãm theo từng nhóm nhỏ. Mỹ đã điều 6.000 quân để hỗ trợ việc sơ tán.
Thông tin cho biết quân Mỹ đang bảo vệ vành đai sân bay giữa lúc có tin tức về giao tranh và nổ súng từng chặp từ các khu vực khác của thành phố.
Cựu tổng thống Afghanistan bước vào trám khoảng trống do Ghani do Ghani để lại
Cựu tổng thống Afghanistan, Hamid Karzai, cho biết một hội đồng điều phối đã được thành lập để quản lý việc chuyển giao quyền lực, bao gồm ông Abdullah Abdullah – một chính trị gia cấp cao, người đang dẫn đầu các cuộc đàm phán ôn hòa với Taliban – và cựu lãnh chúa, Gulbuddin Hekmatyar.
Hôm Chủ nhật, ông Karzai đã đăng một video trên Twitter khi đứng cùng ba cô con gái, yêu cầu lực lượng chính phủ và Taliban bảo vệ người dân Afghanistan.
BBC Ba Tư cũng đã nói chuyện với ông và trong đó, ông nói rằng Tổng thống Ghani đã trốn khỏi đất nước và ngay sau khi nghe tin Tổng thống Ghani lưu vong, ông đã liên lạc với các nhà lãnh đạo cũ để xem có thể làm gì để ngăn sự “hỗn loạn”.
Tổng thống Karzai nói thêm rằng ông hy vọng “chính quyền sắp tới tiếp quản thông qua ý chí của người dân”.
Đảng Cộng hòa mở cuộc tấn công vào Biden trên Twitter về Kabul
Đảng Cộng hòa đã chỉ trích gay gắt Tổng thống Joe Biden về việc rút quân nhanh chóng khỏi Afghanistan trên Twitter.
Ngoài một tweet từ tài khoản chính thức của mình, một số thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa đã tweet, đổ lỗi cho Biden về tình hình đang diễn ra tại đất nước này.
Tuy nhiên, nhiều người dùng đã nhanh chóng chỉ ra rằng chính Tổng thống Trump là người đầu tiên chấp thuận việc rút quân sớm.
Taliban là ai?
Taliban nổi lên vào đầu những năm 1990 ở miền bắc Pakistan, sau khi quân đội Liên Xô rút khỏi Afghanistan.
Họ nhanh chóng mở rộng ảnh hưởng của mình, chiếm được nhiều tỉnh khác nhau – và cuối cùng là thủ đô Kabul của Afghanistan vào năm 1996.
Đến năm 1998, họ đã kiểm soát gần 90% Afghanistan.
Họ đưa ra hoặc cổ xúy các hình phạt phù hợp với cách diễn dịch một cách nghiêm ngặt của họ về luật Sharia. Đàn ông được yêu cầu để râu và phụ nữ phải mặc burka che kín mặt.
Họ cũng cấm truyền hình, âm nhạc và điện ảnh. Đồng thời, họkhông cho phép bé gái từ 10 tuổi trở lên đến trường.
Nhưng thế giới chỉ thực sự chú ý đến Taliban vào năm 2001 khi họ bị cáo buộc cung cấp nơi trú ẩn cho Osama Bin Laden và phong trào al-Qaeda của ông ta. Vụ tấn công 11/9 đã dẫn đến một cuộc tấn công của liên quân sự Mỹ.
‘Quá sớm để tin lời hứa hẹn của Taliban’
Còn quá sớm để tin rằng Taliban sẽ giữ lời hứa không ấp ủ ý định báo thù, một nhà phân tích kỳ cựu ở Nam Á nói với Vikas Pandey của BBC.
Michael Kugelman, Phó giám đốc Trung tâm Wilson ở Washington, cho biết Taliban năm 2021 trông có vẻ khác với chiến lược PR của mình. Ông nói: “Việc họ có người phát ngôn nói tiếng Anh cho các phương tiện truyền thông nước ngoài là một dấu hiệu cho thấy họ muốn được đón nhận.”
Nhưng cộng đồng thế giới cần phải thận trọng vì đây là những ngày đầu tiên, ông nói thêm.
“Ngoài ra, đáng để ghi nhớ rằng chúng ta vẫn đang nói về một nhóm chiến binh tàn bạo có quá khứ đẫm máu.”
Ông nói thêm rằng người ta phải chờ xem các quốc gia khác nhau phản ứng như thế nào khi Taliban bắt đầu điều hành Afghanistan.
“Chúng ta sẽ chứng kiến sự thay đổi đáng kể trong các liên minh địa chính trị trong khu vực và hơn thế nữa.”
Diễn biến ngày Chủ nhật 15/8
Các chiến binh Taliban đã giành quyền kiểm soát thủ đô Kabul vào Chủ nhật 15/8 khi chính phủ Afghanistan sụp đổ, Tổng thống Ashraf Ghani bỏ chạy.
Việc chiếm thành phố thủ đô rộng lớn đã hoàn thành chỉ trong một ngày. Các chiến binh nổi dậy, sau một tuần càn quét các thành phố lớn với tốc độ chóng vánh, đã không gặp phải kháng cự khi tiến vào thủ đô vào sáng ngày 15/8.
Vào buổi tối, Taliban đã trả lời phỏng vấn ngay bên trong phủ tổng thống, chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Ashraf Ghani bỏ chạy khỏi Afghanistan.
Lầu Năm Góc phải gửi thêm 1.000 quân đến sân bay của Kabul để hỗ trợ việc rút lui của Hoa Kỳ sau khi lá cờ Hoa Kỳ được hạ xuống khỏi đại sứ quán.
Các nhân viên Hoa Kỳ tại đại sứ quán ở Afghanistan đã được di chuyển đến sân bay để “đảm bảo họ có thể hoạt động an toàn và bảo mật” khi Taliban bao vây Kabul, Ngoại trưởng Antony Blinken nói với ABC News hôm Chủ nhật.
CNN hỏi Blinken rằng liệu chính quyền Biden có ở trong “khoảnh khắc Sài Gòn” hay không, ám chỉ việc di tản vội vàng khỏi Việt Nam khi thành phố Sài Gòn thất thủ.
“Không,” Blinken nói. “Hãy nhớ rằng, đây không phải là Sài Gòn. Chúng ta đến Afghanistan cách đây 20 năm với một nhiệm vụ, và nhiệm vụ đó là đối phó với những kẻ đã tấn công ta vào ngày 11/9 và chúng ta đã thành công trong nhiệm vụ đó.”
“Mục tiêu mà chúng ta đặt ra: đưa những kẻ đã tấn công ra trước công lý, đảm bảo rằng họ không thể tấn công một lần nữa từ Afghanistan – chúng ta đã thành công trong nhiệm vụ đó. Đồng thời, ở lại Afghanistan thêm một, năm, 10 năm nữa không phải là lợi ích quốc gia.”
Tổng thống Ashraf Ghani nói ông đã phải ra một quyết định khó khăn là rời khỏi đất nước khi Taliban tiến quân, nhằm tránh cuộc tắm máu tại thủ đô, nơi có sáu triệu dân.
Ông Ghani viết bình luận tại một post đăng trên Facebook gửi tới nhân dân Afghanistan. Đây là những bình luận đầu tiên của ông kể từ khi ông rời khỏi đất nước.
Abdullah Abdullah, người đứng đầu Hội đồng cấp cao về hòa giải quốc gia Afghanistan, trước đó đã xác nhận trong một đoạn video được chia sẻ trực tuyến rằng tổng thống không còn ở Afghanistan.
Cựu tổng thống Afghanistan Hamid Karzai xuất hiện trong một đoạn video đăng trực tuyến, được bao quanh bởi ba cô con gái.
“Chúng tôi đang cố gắng giải quyết vấn đề Afghanistan với Taliban một cách hòa bình,” ông nói, theo hãng tin AP.
Một quan chức Afghanistan, quyền Bộ trưởng Nội vụ Abdul Satar Mirzakwal, cho biết hôm Chủ nhật rằng đã có “một thỏa thuận rằng sẽ có một chính quyền chuyển tiếp để chuyển giao quyền lực một cách có trật tự.”
Abdullah Abdullah, người đứng đầu Hội đồng cấp cao về hòa giải quốc gia Afghanistan, tuyên bố thành lập một “hội đồng điều phối” mới với Hamid Karzai để nói chuyện với Taliban ở Kabul.
Karzai cho biết mục đích là “ngăn chặn sự hỗn loạn”.
Các quan chức Hoa Kỳ chỉ tập trung vào việc sơ tán và không tham gia vào các cuộc đàm phán này.
Tính đến tuần trước, Hoa Kỳ còn ước tính sự sụp đổ diễn ra trong vòng 90 ngày. Vào tháng 6, các quan chức Mỹ đã dự báo rằng sự sụp đổ sẽ xảy ra sau 6 đến 12 tháng.
Tóm lược diễn tiến 20 năm xung đột Afghanistan
Sau 20 năm có sự can thiệp của Hoa Kỳ, hàng nghìn người chết và Mỹ tiêu tốn ít nhất 1 nghìn tỷ đôla, Taliban đã quay lại, lật đổ chính phủ chóng vánh vào tháng Tám 2021.
Hãy cùng nhìn lại diễn tiến ở Afghanistan từ 2001 tới nay:
Chiến dịch quân sự sau ngày 9/11/2001 ở Afghanistan nhằm lật đổ Taliban và tiêu diệt al-Qaeda đã thành công lớn.
Ngày 7 tháng 10 năm 2001, Chiến dịch Tự do Bền vững bắt đầu. Tổng thống Mỹ George W. Bush thông báo rằng Mỹ và Anh đã bắt đầu không kích vào các mục tiêu của Taliban và al Qaeda ở Afghanistan.
Ngày 13 tháng 11 năm 2001, Kabul của Taliban thất thủ. Ngày 7 tháng 12, Taliban để mất thành trì cuối cùng là Kandahar.
Ngày 22 tháng 12 năm 2001, Hamid Karzai tuyên thệ nhậm chức tổng thống lâm thời.
Giai đoạn đầu từ 2002 tới 2005 tỏ ra sáng sủa.
Tổng thống Karzai dường như đã làm việc được với các nhóm sắc tộc, các trường học được mở cửa cho trẻ em gái, phụ nữ bắt đầu tham gia vào cả quá trình kinh doanh và chính trị, truyền thông mở cửa.
Tình hình đất nước được cải thiện đến mức hàng triệu người tị nạn trở về nhà.
Trong thời kỳ này, không bao giờ có hơn 15.000 lính Hoa Kỳ đồn trú tại đây.
Cuộc chạm trán của Mỹ với Taliban đang hồi sinh, diễn ra ở miền đông Afghanistan vào ngày 28 tháng 6 năm 2005. Lúc ấy, 19 lính Mỹ thiệt mạng.
Đến cuối năm 2006, quân số Hoa Kỳ đã phải tăng lên khoảng 21.000 người rồi tăng lên 31.000 vào cuối năm 2007.
Sau khi tân tổng thống Barack Obama kiểm tra tình hình từ tháng 2 đến tháng 3 năm 2009, tổng thống đã chấp thuận gửi thêm 17.000 quân và thêm 4.000 cố vấn. Việc này đã nâng mức quân số của Hoa Kỳ tại Afghanistan lên 68.000 người.
Sau đó, Obama đồng ý gửi thêm 30.000 lính Mỹ và yêu cầu các đối tác liên minh cung cấp thêm 7.000-8.000 quân.
Chỉ trong ba năm, 2006-2009, số lượng quân nhân Mỹ ở Afghanistan đã tăng gấp 4 lần lên gần 100.000 người.
Vào ngày 9 tháng 10 năm 2009, giám đốc CIA Leon Panetta nhận xét, “Chúng ta không thể rời đi, và cũng không thể chấp nhận hiện trạng”.
Tổng thống Donald Trump đã cam kết trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2016 rằng ông sẽ chấm dứt cuộc chiến của Mỹ ở Afghanistan.
Vào tháng 12/2018, Taliban thông báo họ sẽ gặp các quan chức Mỹ để cố gắng tìm ra “lộ trình tiến tới hòa bình”.
Tháng Hai năm 2020, Mỹ và Taliban đã ký một “thỏa thuận mang lại hòa bình” cho Afghanistan sau hơn 18 năm xung đột.
Mỹ và các đồng minh NATO đồng ý rút toàn bộ quân đội trong vòng 14 tháng nếu các chiến binh duy trì thỏa thuận.
Bốn điểm chính của Thỏa thuận này là:
- Ngừng bắn: Tạm thời giảm bạo lực lúc đó, và nói rằng một lệnh ngừng bắn lâu dài giữa các lực lượng Hoa Kỳ, Taliban và Afghanistan sẽ là một phần của các cuộc đàm phán giữa các phe nội bộ Afghanistan.
- Rút các lực lượng nước ngoài: Hoa Kỳ đã đồng ý giảm quân số của mình tại quốc gia này từ khoảng 12.000 người xuống còn 8.600 người trong vòng 135 ngày. Nếu Taliban thực hiện đúng cam kết của mình, tất cả quân đội Hoa Kỳ và các nước khác sẽ rời Afghanistan trong vòng 14 tháng.
- Các phe nội bộ Afghanistan đàm phán: Taliban đồng ý bắt đầu đàm phán với chính phủ Afghanistan từ tháng 3 năm 2020.
- Đảm bảo chống khủng bố: Taliban đảm bảo rằng Afghanistan sẽ không bị khủng bố lợi dụng để đe dọa an ninh của Hoa Kỳ và các đồng minh.
Theo thỏa thuận, các chiến binh đồng ý không cho phép al-Qaeda hoặc bất kỳ nhóm cực đoan nào khác hoạt động trong các khu vực mà họ kiểm soát.
Trong vòng 135 ngày đầu tiên của thỏa thuận, Mỹ sẽ giảm lực lượng của mình ở Afghanistan xuống còn 8.600 người.
Động thái này sẽ cho phép Tổng thống Mỹ Donald Trump thể hiện rằng ông đã đưa quân về nước trước thềm cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ vào tháng 11/2020.
Khi Joe Biden nhậm chức, ông lên kế hoạch chấm dứt sự can dự của Hoa Kỳ vào cuộc chiến nhưng trì hoãn việc rút quân.
Ban đầu, Biden cho biết ông sẽ rút toàn bộ lực lượng Hoa Kỳ trước ngày 11 tháng 9, kỷ niệm 20 năm ngày 11/9. Sau đó, ông đổi ngày rút quân thành ngày 31 tháng 8.
Quân đội Mỹ bắt đầu rút khỏi Afghanistan theo thỏa thuận từ ngày 1/5. Đáng kinh ngạc khi biết rằng cho tới ngày đó, chính phủ Afghanistan còn đang kiểm soát…toàn bộ 34 thủ phủ cấp tỉnh, và Taliban chưa chiếm được thủ phủ nào.
Từ ngày 3/5, Taliban bắt đầu mở cuộc tấn công, ban đầu đánh tỉnh Helmand.
Đến ngày 6/8, Zaranj là thủ phủ tỉnh đầu tiên lọt vào tay Taliban.
Sự sụp đổ nhanh chóng bắt đầu từ đó, với Taliban chiếm được năm thủ phủ trong vòng 48 tiếng.
Thủ phủ các tỉnh bắt đầu rơi liên tục như quân cờ domino chỉ trong vài ngày.
Hai thành phố lớn thứ ba và thứ hai, Herat và Kandahar, rơi vào tay Taliban ngày 12/8. Qalat, thủ phủ tỉnh Zabul, là thành phố thứ 18 đầu hàng ngày 13/8.
Jalalabad, thành phố lớn cuối cùng sau thủ đô, bị chiếm ngày 15/8.
Cùng ngày, Taliban bao vây và tiến vào thủ đô Kabul. Các hãng tin quốc tế lúc này nói Tổng thống Ashraf Ghani đã bỏ chạy.
Taliban nói ‘chiến tranh đã kết thúc’
Một phát ngôn viên của Taliban đã nói với Al Jazeera: “Chiến tranh đã kết thúc ở Afghanistan.”
“Chúng tôi đã đạt được những gì chúng tôi đang tìm kiếm, tự do của đất nước chúng tôi và độc lập của dân tộc chúng tôi”, ông nói thêm.
Người phát ngôn cho biết Taliban không nghĩ rằng các lực lượng nước ngoài sẽ “lặp lại kinh nghiệm thất bại của họ ở Afghanistan một lần nữa”.
Trước đó, vào Chủ nhật, quân của Taliban đã vào bên trong dinh tổng thống. Họ tuyên bố đã nắm quyền kiểm soát 11 trung tâm quận ở thủ đô.
Tổng thống Ashraf Ghani đã rời khỏi Afghanistan.
Lúc đầu tin nói ông ta đã bay đến Tajikistan. Tuy nhiên, Al Jazeera hiện đang đưa tin rằng Ghani, và vợ ông, chánh văn phòng và cố vấn an ninh quốc gia đã đến Tashkent, Uzbekistan. Họ trích dẫn một vệ sĩ riêng của tổng thống làm nguồn tin, tuy nhiên điều này chưa được chính phủ xác nhận.
Trong một bài đăng trên Facebook gửi tới các công dân Afghanistan, Ghani cho biết ông đã đưa ra quyết định khó khăn khi rời thủ đô để tránh đổ máu.
Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã kêu gọi Taliban và mọi phe phái “thực hiện kiềm chế tối đa để bảo vệ tính mạng”.
Trong một tuyên bố thông qua người phát ngôn của mình, Guterres nói rằng các nhu cầu nhân đạo, quyền và tự do của tất cả mọi người phải được giải quyết.
Tổng thống Afghanistan nói ông ra đi để tránh cuộc tắm máu
Tổng thống Ashraf Ghani nói ông đã phải ra một quyết định khó khăn là rời khỏi đất nước khi Taliban tiến quân, nhằm tránh cuộc tắm máu tại thủ đô, nơi có sáu triệu dân.
Ông Ghani viết bình luận tại một post đăng trên Facebook gửi tới nhân dân Afghanistan. Đây là những bình luận đầu tiên của ông kể từ khi ông rời khỏi đất nước.
Một số tường thuật nói ông đã tới Tajikistan.
(Nguồn: BBC.com)
