Các trang trại tại Cộng hòa Séc đang mở rộng chương trình tự hái (samosběr) với nhiều loại trái cây, rau củ và thảo mộc mới. Ngoài những loại quen thuộc như dâu tây hay việt quất, người dân hiện có thể tự thu hoạch dưa hấu, cà tím, tỏi, mơ hoặc các loại thảo mộc. Hoa cắt cành cũng ngày càng được ưa chuộng. Mùa tự hái năm nay bắt đầu từ đầu tháng 6 và hiện người dân đã có thể tự thu hoạch các loại cây như thì là hoặc đại hoàng.

“Sau sự quan tâm rất lớn đối với dâu tây, chúng tôi bắt đầu suy nghĩ xem còn có thể cung cấp thêm loại rau nào. Chúng tôi đã cân nhắc dưa chuột muối trong thời gian dài. Năm nay chúng tôi lần đầu tiên gieo trồng nhưng không đặt nhiều kỳ vọng. Một điểm mới khác trong năm nay là tỏi. Chúng tôi trồng cả loại có ngồng và không có ngồng,” ông Jan Simandl, chủ trang trại Simandl tại Jiratice, cho biết. Theo ông, thời gian gần đây nhu cầu đối với hình thức tự thu hoạch rau quả ngày càng tăng.

Theo các nông dân, việc mở rộng chủng loại cây trồng giúp kéo dài mùa vụ. “Chúng tôi thích thử nghiệm những loại cây trồng, giống cây và phương pháp canh tác mới,” ông Karel Dryák, chủ trang trại Dryák ở vùng Mělník, cho biết. Theo ông, người dân quan tâm đến nông sản tươi và cũng muốn tận mắt thấy môi trường nơi chúng được trồng. Năm nay, trang trại của ông lần đầu tiên mở dịch vụ tự hái quả mơ, và sau mùa hè sẽ bổ sung thêm táo và lê.

Mùa tự thu hoạch thường bắt đầu vào tháng 6. Tại trang trại Lička ở Sedlnice, hiện nay khách hàng có thể tự hái đại hoàng, thì là, cần núi, kinh giới hoặc xô thơm. Sau đó, các loại nông sản khác sẽ lần lượt đến mùa. Cuối tháng 6 là bí ngòi và tỏi, tháng 7 là dưa hấu và cà tím.

Tháng 8 là thời điểm của rau mùi tây, củ dền đỏ và hắc mai biển, được cung cấp chẳng hạn như tại các vườn hắc mai biển ở Veselí nad Moravou. Đến tháng 9, các trang trại mở cửa cho khách tự thu hoạch bí ngô hoặc bắp cải. “Năm ngoái chúng tôi đã trồng bí ngô và nhận được sự quan tâm lớn, vì vậy năm nay sẽ tiếp tục,” ông Simandl cho biết.

Người dân cũng có thể tự hái các loại thảo mộc như oải hương, cỏ ban âu, bạc hà, hương thảo hoặc oregano từ giữa tháng 6 tại khu vườn 5 Elementů gần Brno. Dịch vụ tự thu hoạch cũng được cung cấp tại trang trại thảo dược Víchovi ở vùng Opava. “Hiện tại khách hàng có thể tự thu hoạch bạc hà, tía tô đất, húng tây và hoa cúc La Mã. Sắp tới sẽ có thêm oải hương,” đồng chủ sở hữu Lukáš Vícha cho biết.

Tuy nhiên, hoạt động tự thu hoạch không chỉ giới hạn ở cây ăn được. Hình thức tự cắt hoa hoặc tự chuẩn bị hoa cưới ngày càng được yêu thích, cho phép khách hàng tự tay cắt bó hoa của mình ngay trên cánh đồng. Hiện nay, Vintenplant ở vùng Benešov cung cấp dịch vụ tự hái hoa tulip, hoa stock và hoa mao lương. Vào mùa hè sẽ có thêm hoa thược dược và hoa hướng dương. Những hoạt động tương tự cũng được tổ chức tại Polní květy ở vùng Nymburk hoặc Květinová farma v javorové aleji ở vùng Vysočina.

Tuy nhiên, không phải thử nghiệm nào cũng thành công. “Trước đây chúng tôi đã thử một số loại cây trồng nhưng không đạt kết quả như mong muốn. Một trong số đó là khoai lang, vì việc trồng chúng trong điều kiện khí hậu của chúng ta khá khó khăn và nhu cầu cũng không cao như kỳ vọng. Việc tự thu hoạch hoa lay ơn cũng không thành công lắm. Khách tham quan thường mang cả củ dưới đất về cùng với hoa,” ông Dryák giải thích.

Tương tự, khu tự thu hoạch Vojnice đã ngừng chương trình tự hái dưa chuột muối. “Chúng tôi từng thử trồng dưa chuột muối nhưng việc chăm sóc rất vất vả. Khách hàng chỉ hái những quả đẹp nhất, vì vậy chúng tôi đã dừng chương trình này,” chủ trang trại Ladislav Kašpar cho biết.

Ngược lại, trang trại Vraňany vẫn tiếp tục cung cấp loại cây này. “Việc chăm sóc dưa chuột muối khó hơn vì phải thu hoạch mỗi ngày,” đồng chủ sở hữu Dagmar Hančová thừa nhận và cho biết bà hy vọng sẽ thu hút khách hàng từ những khu vực xa hơn.

Các nông dân không chỉ tổ chức tự thu hoạch vì nhu cầu của khách hàng mà còn vì tình trạng thiếu lao động. Theo họ, việc tìm được những nhân viên đáng tin cậy, có kỹ năng và thực sự yêu thích nông nghiệp ngày càng khó khăn. “Việc tìm được những nhân viên chăm chỉ, đáng tin cậy và có tình yêu với nông nghiệp ngày càng khó hơn,” ông Dryák cho biết. “Chúng tôi không có nhân viên nên không thể xử lý công việc theo cách khác,” ông Simandl nói thêm. Theo ông, dù vậy vẫn có rất nhiều người gọi điện hỏi những thông tin đã được đăng đầy đủ trên trang web. “Điều đó khá phức tạp vì mọi người không quen tự tìm hiểu và có lẽ tình hình này cũng sẽ không thay đổi,” ông Kašpar kết luận.

(Theo ČT24)