Bộ trưởng Môi trường Igor Červený (đảng Motoristé) ngày thứ Năm đã bổ nhiệm ông Petr Moravec, giảng viên của Học viện Lâm nghiệp Séc tại Trutnov, làm Giám đốc Cơ quan quản lý Vườn quốc gia Krkonoše (KRNAP). Thông tin do hãng thông tấn ČTK xác nhận.

Ông Moravec trước đây cũng từng giữ chức Trưởng văn phòng của cựu giám đốc công viên Robin Böhnisch, người bị bộ trưởng miễn nhiệm vào tháng 3 năm nay. Ông Moravec cho biết các ưu tiên của mình gồm bảo vệ thiên nhiên địa phương, tăng cường biện pháp phòng cháy và thúc đẩy số hóa. Ông cũng tuyên bố muốn đấu tranh chống việc xây dựng các khu căn hộ nghỉ dưỡng.

Theo ông Moravec, ưu tiên của Ban quản lý KRNAP vẫn là bảo tồn thiên nhiên và phát triển khu vực. Ông cho biết những bước đi đầu tiên sẽ là làm việc và trao đổi với nhân viên, sau đó là với tổ chức công đoàn và các thị trưởng địa phương. Theo ông, hoạt động, cách vận hành và quy trình ra quyết định của cơ quan quản lý cần phải minh bạch và có thể dự đoán được.

“Chúng ta phải tập trung vào việc điều tiết du lịch – nghĩa là theo một cách nào đó, không quá quan trọng có bao nhiêu du khách đến đây, mà quan trọng là họ đi đâu và tác động ở những khu vực nào,” ông Moravec nói thêm.

Trước khi được bổ nhiệm, ông Moravec chỉ làm việc tại cơ quan quản lý công viên với mức thời gian 0,1 biên chế. Hai ứng viên còn lại trong vòng chung kết của quy trình tuyển chọn là các cán bộ của KRNAP: Josef Taláb, Trưởng bộ phận quản lý dự án, và David Krause, Trưởng bộ phận giám sát và dữ liệu phục vụ công tác quản lý.

Ban đầu, Bộ Môi trường dự kiến giám đốc mới sẽ nhậm chức từ ngày 4/5, nhưng quá trình tuyển chọn đã bị kéo dài. Có 14 ứng viên nộp hồ sơ. Sau khi ông Böhnisch bị miễn nhiệm, cơ quan quản lý công viên tạm thời do Michal Servus, Vụ trưởng phụ trách bảo tồn thiên nhiên và cảnh quan của bộ, điều hành.

Theo một số cơ quan truyền thông, ông Moravec được xem là ứng viên sáng giá trong cuộc tuyển chọn. Tuy nhiên, trong một bức thư gửi Bộ trưởng Môi trường vào tháng 5, các đại diện của Liên hiệp các đô thị Đông Krkonoše đã chỉ trích ông. Theo họ, hồ sơ nghề nghiệp và các thông tin công khai về ông làm dấy lên những nghi ngờ nghiêm trọng về tính phù hợp của việc bổ nhiệm ông đứng đầu cơ quan quản lý công viên.

Nghi vấn liên quan đến quá trình công tác của ông Moravec
Báo Deník N và Seznam Zprávy trong tháng 5 từng đưa tin về những nghi vấn nội bộ xung quanh thời gian làm việc của ông Moravec tại KRNAP. Một trong số đó là việc ông đồng thời làm việc tại vườn quốc gia và tại Học viện Lâm nghiệp Séc Trutnov.

Theo cả hai tờ báo, từ tháng 9/2021, ông Moravec bắt đầu làm việc toàn thời gian tại học viện lâm nghiệp, trong khi cùng thời điểm đó ông cũng đang làm toàn thời gian với tư cách Trưởng văn phòng giám đốc KRNAP.

Deník N và Seznam Zprávy cho biết hệ thống chấm công tự động ghi nhận sự hiện diện của ông vào mỗi ngày làm việc từ 6h00 đến 14h30, nhưng trên thực tế ông Moravec không dùng thẻ để ghi nhận giờ đến và giờ rời đi. Hai tờ báo dẫn lại báo cáo của Cục kiểm toán nội bộ và kiểm soát tài chính thuộc Bộ Môi trường từ tháng 3/2022, trong đó nêu rõ: “Việc ghi nhận thời gian có mặt của ông Ing. Petr Moravec tại nơi làm việc không phản ánh đúng thực tế.” Từ tháng 1/2022, biên chế của ông tại KRNAP được giảm xuống còn 0,4.

Một vấn đề khác mà kiểm toán nội bộ xem xét là việc sử dụng xe công vụ. Deník N cho biết các kiểm toán viên đã chỉ ra sự không nhất quán giữa lộ trình công tác khai báo và dữ liệu đổ xăng. Trong một trường hợp, theo báo cáo, ông Moravec đổ xăng vào buổi tối tại Praha 9, dù trong hồ sơ lại ghi là đang ở vùng Krkonoše. Seznam Zprávy cũng nêu một trường hợp khác, theo đó ông Moravec khai trong sổ xe là đi họp tại Bộ Môi trường, nhưng theo bộ phận an ninh và xử lý khủng hoảng của bộ thì ông không hề đi qua cổng kiểm soát.

Theo Deník N, sau cuộc kiểm toán, ông Moravec không bị xử phạt. Tuy nhiên, Seznam Zprávy cho biết vụ việc vẫn để lại hậu quả. Cựu giám đốc KRNAP, ông Böhnisch, nói với Seznam Zprávy: “Tôi đã trực tiếp phê bình ông Moravec về những phát hiện khách quan trong cuộc kiểm tra nội bộ của Bộ Môi trường và đã thu hồi xe công vụ của ông ấy.”

Giới môi trường lo ngại về định hướng của công viên
Tổ chức môi trường Hnutí Duha cho rằng quyết định của Bộ trưởng Červený là mạo hiểm, do ông Moravec được nhìn nhận là có xu hướng chú trọng khai thác gỗ và sử dụng máy harvestor – loại máy lâm nghiệp dùng trong khai thác gỗ cơ giới hóa hoàn toàn. Tổ chức này nêu quan điểm trong một thông cáo báo chí, cho rằng điều đó đặt ông vào xung đột lợi ích với các mục tiêu của vườn quốc gia. Các nhà môi trường cũng đánh giá quá khứ thiếu minh bạch của ông Moravec là vấn đề đáng lo ngại.

Tổ chức này đồng thời nhắc lại phát biểu trước đây của cựu giám đốc Böhnisch, người mà dưới quyền ông, Moravec từng làm Trưởng văn phòng. Ông Böhnisch từng nói với báo Hospodářské noviny rằng ông xem Moravec là ứng viên phù hợp “cho công tác kiểm tra, giám sát”. Các nhà môi trường nhấn mạnh rằng Ban quản lý KRNAP điều hành hơn 100 nhân viên, xử lý khối lượng công việc hành chính nhà nước phức tạp cùng các chương trình tài trợ lên tới hàng chục triệu koruna mỗi năm. Theo họ, hồ sơ công khai của ông Moravec không cho thấy kinh nghiệm quản lý một tổ chức tương đương.

Hnutí Duha kêu gọi ông Moravec cần có giải pháp minh bạch đối với xung đột lợi ích tiềm tàng, đồng thời trình bày rõ tầm nhìn lãnh đạo vườn quốc gia, bao gồm cam kết bằng văn bản rằng sẽ không làm suy giảm năng lực chuyên môn của cơ quan quản lý cũng như chất lượng điều hành trong các lĩnh vực bảo tồn thiên nhiên, giám sát và khoa học.

Ông Jaromír Bláha từ chương trình Cảnh quan của Hnutí Duha phát biểu: “Vườn quốc gia Krkonoše là báu vật thiên nhiên thuộc về mọi công dân Cộng hòa Séc. Giám đốc của vườn quốc gia trước hết phải là người bảo vệ thiên nhiên và là một nhà quản lý có năng lực – nhưng với Petr Moravec, khác với một số ứng viên khác, cho đến nay chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy ông đáp ứng được cả hai điều đó. Hy vọng rằng ông sẽ chứng minh điều ngược lại bằng hành động chứ không phải bằng lời nói.”

Bộ trưởng từ chối nêu lý do miễn nhiệm người tiền nhiệm
Bộ trưởng Červený từ chối công bố lý do miễn nhiệm cựu giám đốc Böhnisch. Ông nói: “Liên quan đến giám đốc Vườn quốc gia Krkonoše, chúng tôi đã thống nhất rằng sẽ không công khai bàn luận về các lý do, và tôi tôn trọng thỏa thuận đó. Lời hứa mà tôi đưa ra bằng cái bắt tay thì tôi luôn tuyệt đối giữ đúng.”

Khi rời chức vụ, ông Böhnisch phát biểu trong một thông cáo báo chí: “Tôi muốn cảm ơn tất cả các đồng nghiệp vì hơn tám năm làm việc tuyệt vời. Tôi thực sự tự hào về đội ngũ mà những người tiền nhiệm của tôi đã gây dựng, và sau này chúng tôi đã duy trì được trong thời gian dài. Biểu tượng với hoa long đởm và chuông Séc có uy tín và vị thế riêng, và tôi hy vọng điều đó sẽ không mất đi trong tương lai.”

Ông cũng nhắc lại kết quả một cuộc khảo sát dư luận công bố năm 2023, trong đó cơ quan quản lý công viên nhận được mức điểm gần như tuyệt đối từ du khách và người dân địa phương.

Các giám đốc vườn quốc gia khác cũng lên tiếng ủng hộ ông Böhnisch. Giám đốc Vườn quốc gia Šumava, ông Pavel Hubený, cho biết: “Khi Robin Böhnisch còn là thành viên Hạ viện, ông ấy cùng với cựu Bộ trưởng Môi trường Richard Brabec (ANO) đã thay đổi hệ thống vườn quốc gia ở Séc và đưa chúng lên hàng ngũ tinh hoa thế giới.” Ông nói thêm: “Ít ai có thể hình dung con đường đó đòi hỏi bao nhiêu năng lượng, lòng dũng cảm cá nhân và sự kiên định về nguyên tắc.”

Vườn quốc gia lâu đời nhất của CH Séc
Được thành lập vào tháng 5/1963, KRNAP là vườn quốc gia lâu đời nhất tại Cộng hòa Séc, bao phủ phần lớn khối núi Krkonoše thuộc các huyện Trutnov, Semily và Jablonec nad Nisou. Tính cả vùng đệm bảo vệ, khu vực này có diện tích khoảng 55.000 ha.

Nguồn ČT24