Dù đã cao tuổi, bác sĩ Kiril Apostolov vẫn không hụt hơi hay mệt mỏi khi xách túi đi thăm bệnh hàng ngày trên những dốc núi ở làng Skrat.

Ông Apostolov vừa bước sang tuổi 90 hồi tháng 5 nhưng hầu như ngày nào cũng leo núi để đến thăm bệnh nhân trong ngôi làng dưới chân dãy Belasitsa phía tây nam Bulgaria, gần biên giới với Hy Lạp và Bắc Macedonia.

Tại Bulgaria, nhiều bác sĩ gia đình có hoàn cảnh giống ông, đã qua tuổi nghỉ hưu từ lâu nhưng vẫn phải làm việc vì không có người thay thế, đặc biệt ở khu vực nông thôn.

Theo cơ quan thống kê Eurostat, năm 2023, có tới 54,5% bác sĩ ở Bulgaria, quốc gia nghèo nhất Liên minh châu Âu (EU), ở độ tuổi từ 55 trở lên, mức cao nhất trong toàn khối. Đối với các bác sĩ gia đình như ông Apostolov, độ tuổi trung bình hiện tại là trên 61.

Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), Bulgaria cũng là nước có tuổi thọ trung bình thấp nhất EU với 75,8 tuổi vào năm 2024, trong khi mức trung bình toàn khối là 81,5 tuổi. Đây cũng là một trong những quốc gia có tỷ lệ tử vong do các nguyên nhân có thể phòng ngừa được cao nhất.

Nguyên nhân một phần do tình trạng thiếu bác sĩ, dẫn đến việc chẩn đoán muộn và công tác quản lý các bệnh mạn tính kém hiệu quả. Chỉ riêng ông Apostolov đã quản lý hồ sơ của hơn 1.500 bệnh nhân rải rác khắp nhiều ngôi làng miền núi.

"Hôm nay hai bà thấy trong người thế nào?", ông nói vọng qua hàng rào với hai cụ bà đang trò chuyện trong sân nhà.

"Bác sĩ còn nhiều tuổi hơn tôi, thế mà chẳng cần dùng gậy chống. Tôi thì phải dùng tới hai cái", bà Milka Oumlenova, 88 tuổi, chia sẻ. "Cầu mong bác sĩ sống lâu và tiếp tục giúp đỡ chúng tôi".

Một ngày của bác sĩ Apostolov bắt đầu từ 7h. Ông leo lên chiếc xe Peugeot 20 năm tuổi đã hoen gỉ để lái quãng đường khoảng 16 km từ nhà ở Petrich đến phòng khám tại Skrat.

Khoác áo blouse trắng ra ngoài chiếc sơ mi xanh đang mặc, bác sĩ Apostolov mở cửa phòng khám lúc 8h. Bên trong tòa nhà gạch cũ kỹ, thuốc và ống tiêm được bài trí gọn gàng trong các tủ kính trưng bày có từ giữa thế kỷ trước.

Nhiều khi bệnh nhân đã chờ sẵn ông ở phòng khám để nhờ hỗ trợ nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau, bao gồm cao huyết áp và tiểu đường.

"Hiện tại tôi vẫn thấy khỏe. Công việc không làm tôi thấy áp lực. Chừng nào bản thân còn tốt và bệnh nhân còn hài lòng, tôi vẫn sẽ tiếp tục làm", ông chia sẻ lúc đang ngồi sau chiếc bàn làm việc bằng gỗ.

Đến giữa trưa, ông rời phòng khám, cuốc bộ tới thăm các bệnh nhân không còn khả năng tự đi lại. Cuối buổi chiều, ông lại lên xe ôtô để đi một vòng quanh các làng lân cận.

"Tôi rất sẵn lòng nhường lại vị trí cho ai muốn đến đây làm việc, nhưng các bác sĩ trẻ lại chẳng chịu về", ông nói.

Ông Apostolov bắt đầu hành nghề từ năm 1962 với tư cách là bác sĩ tuyến khu vực, trước khi làm trưởng khoa tại bệnh viện thị trấn Petrich và sau đó điều hành một phòng khám tim mạch. Ông đã ngoài 60 tuổi khi chuyển đến định cư tại Skrat năm 2000.

Theo ông, ngành y đã thay đổi sâu sắc trong khoảng thời gian đó, nhưng "những gì chúng ta đã học và kinh nghiệm tích lũy" vẫn giữ vai trò quan trọng.

Theo OECD, dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu tại Bulgaria vẫn chưa phát triển, thiếu hụt ngân sách và chưa được coi trọng đúng mức, mặc dù mật độ bác sĩ tổng thể trên toàn quốc tương đối cao.

"Chúng tôi giống như thần Atlas gánh vác mọi thứ trên vai, nhưng vị thần này giờ đã già rồi", bà Gergana Nikolova, phó chủ tịch Hiệp hội Bác sĩ Gia đình Quốc gia Bulgaria, nói.

Theo bà Nikolova, nhiều bác sĩ trẻ quay lưng với công việc bác sĩ gia đình, đặc biệt là ở khu vực nông thôn, do thủ tục hành chính rườm rà, triển vọng nghề nghiệp ảm đạm và mức lương thấp.

Tuy nhiên, bất chấp những khó khăn, bà Nikolova vẫn tự hào vì đã "thắp lên ngọn lửa đam mê" cho một vài bác sĩ trẻ đang thực tập cùng mình.

"Giống như chính tôi đã từng học tập từ bác sĩ Apostolov hơn 20 năm trước vậy", bà nói.

Nguồn: VNE