Phát biểu tại Nhà Trắng ngày 6-4, Tổng thống Trump đã đưa ra loạt thông điệp cứng rắn và gây tranh cãi xoay quanh chiến sự Iran.

Ngày 6-4, Tổng thống Trump đã có cuộc họp báo tại Nhà Trắng nhằm thông tin về chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm chống lại Iran từ ngày 28-2 đến nay.

Báo New York Times đã tổng hợp lại sáu điểm chính đáng chú ý của cuộc họp báo trên.

Lặp lại tối hậu thư, chỉ rõ mục tiêu dầu mỏ

Trọng tâm cuộc họp báo là cảnh báo của ông Trump: Mỹ có thể phá hủy toàn bộ cầu đường và hệ thống điện của Iran nếu nước này không chấp nhận ngừng bắn trước tối 7-4 (giờ Mỹ, tức rạng sáng 8-4 giờ Việt Nam).

Ông mô tả kịch bản các nhà máy điện "bốc cháy, nổ tung và không bao giờ hoạt động trở lại" - cho thấy mức độ leo thang trong thông điệp răn đe.

Dù vậy, ông cũng nhấn mạnh Washington "không muốn điều đó xảy ra", thậm chí để ngỏ khả năng Mỹ tham gia tái thiết Iran nếu đạt được thỏa thuận.

Bất chấp việc đặt ra thời hạn cụ thể, ông Trump gần như không cung cấp chi tiết về nội dung đàm phán. Điểm duy nhất được ông nhấn mạnh là yêu cầu đảm bảo "dòng chảy tự do của dầu mỏ và mọi thứ khác" qua vịnh Ba Tư.

Ông cho biết các cuộc tiếp xúc có sự tham gia của Phó tổng thống JD Vance và khẳng định Iran "muốn đạt được thỏa thuận", nhưng từ chối tiết lộ thêm - khiến mục tiêu cuối cùng của Washington vẫn còn bỏ ngỏ.

Gạt bỏ lo ngại về tội ác chiến tranh

Khi được hỏi liệu việc tấn công cầu và nhà máy điện - các mục tiêu dân sự - có thể cấu thành tội ác chiến tranh hay không, ông Trump đã tránh trả lời trực tiếp.

"Tôi hy vọng không phải làm điều đó", ông nói, trước khi chuyển sang chỉ trích các chính quyền tiền nhiệm là "yếu kém" trước Iran.

Ý tưởng gây tranh cãi về eo biển Hormuz
Một điểm đáng chú ý khác là lập trường chưa nhất quán của ông Trump về eo biển Hormuz - tuyến hàng hải sống còn với thị trường năng lượng toàn cầu.

Trong khi nhấn mạnh việc khôi phục lưu thông qua eo biển là điều kiện then chốt của bất kỳ thỏa thuận nào, ông lại đưa ra ý tưởng Mỹ có thể kiểm soát tuyến đường này và "thu phí" tàu thuyền.

Ông không giải thích cách thực hiện, trong bối cảnh Washington không trực tiếp kiểm soát Hormuz, làm dấy lên thêm câu hỏi về tính khả thi của đề xuất.

Nhấn mạnh sức mạnh quân sự qua chiến dịch giải cứu
Cuộc họp báo, vốn được tổ chức nhằm công bố chiến dịch giải cứu một sĩ quan vũ khí Mỹ trên chiếc tiêm kích F-15 bị Iran bắn rơi hôm 3-4, đã được ông Trump tận dụng để nhấn mạnh năng lực quân sự. Theo thông tin, có đến 155 máy bay tham gia chiến dịch này.

Vị tổng thống mô tả chiến dịch theo hướng kịch tính, cho biết "hàng trăm người" đã tham gia, dù phía quân đội từ chối tiết lộ chi tiết.

"Nếu làm phim, bạn sẽ gọi đó là bối cảnh hoàn hảo", ông nói về khu vực tại Iran nơi vị sĩ quan bị mắc kẹt. "Các phi công đã tiếp cận rất nhanh, cực kỳ nhanh và rút đi ngay".

Trong bối cảnh dư luận Mỹ lo ngại về diễn biến chiến tranh và giá nhiên liệu, việc nhấn mạnh một chiến dịch thành công được xem là cách củng cố niềm tin vào năng lực tác chiến của quân đội.

Đe dọa bỏ tù nhà báo

Nhà lãnh đạo Mỹ tuyên bố sẽ yêu cầu nhà báo đầu tiên đưa tin về vụ giải cứu phi công chiếc F-15 phải tiết lộ nguồn tin, đồng thời đe dọa bỏ tù nếu người này từ chối - đánh dấu sự leo thang đáng kể trong căng thẳng giữa chính quyền Washington và báo chí.

Theo ông Trump, thông tin bị rò rỉ đã gây nguy hiểm cho chiến dịch giải cứu sĩ quan vũ khí - người cũng có mặt trên chiếc F-15, dù nhiệm vụ này cuối cùng vẫn thành công.

Ông cho biết thêm chính quyền đang "tích cực truy tìm" người làm lộ thông tin và có thể gây sức ép trực tiếp lên các cơ quan báo chí với lý do an ninh quốc gia.

Tuy nhiên Nhà Trắng không nêu rõ nhà báo hay tổ chức truyền thông nào bị nhắm tới - trong khi nhiều hãng tin lớn như New York Times, CBS News và Axios đều đưa tin về vụ giải cứu này cùng thời điểm.

Muốn giành quyền kiểm soát dầu của Iran

Đáng chú ý, ông Trump nhắc lại quan điểm "người chiến thắng sẽ hưởng chiến lợi phẩm", ám chỉ khả năng kiểm soát nguồn dầu của Iran theo mô hình ông từng đề cập với Venezuela - gợi ý mong muốn thế giới quay lại trật tự kiểu cũ, khi nước thắng trận có thể chiếm tài nguyên của bên thua.

"Điều đó chúng ta đã không nghe thấy trong hàng trăm năm rồi", ông Trump phát biểu.

Ông cũng bất ngờ đưa ra cảnh báo với châu Âu khi nhắc lại tham vọng của Mỹ đối với Greenland - mở rộng thông điệp vượt ra ngoài vấn đề Iran.

Nguồn: Tuổi trẻ