Tạp chí Monocle (Anh) ngày 29/6 công bố bảng xếp hạng các đô thị đáng sống trên thế giới. Đây là khảo sát thường niên được thực hiện từ năm 2007.

Khảo sát của Monocle đánh giá đời sống đô thị qua các yếu tố văn hóa, ngành bán lẻ, dịch vụ nhà hàng, khách sạn và kiến trúc, thay vì chỉ dựa trên các chỉ số tài chính như thuế hay GDP. Các tiêu chí đánh giá cốt lõi gồm: mức độ an toàn, năng lực quản trị, hạ tầng giao thông kết nối, không gian xanh và khả năng tìm kiếm dịch vụ ăn uống sau 22h.

Các thành phố trong bảng xếp hạng đặt trong vùng đô thị mở rộng để phản ánh thực tế vận hành. Theo Britanica, vùng đô thị được định nghĩa như "thành phố mẹ" (vùng lõi) nắm quyền chi phối kinh tế - xã hội đối với toàn bộ hệ sinh thái xung quanh (gồm các đô thị vệ tinh, thị trấn lân cận và khu vực ngoại ô). 

1. Tokyo (Nhật Bản)

Tokyo duy trì vị thế là một đô thị khác biệt nhờ sự ổn định, yên bình và an ninh cao. Trẻ em tại đây tự đi bộ đến trường. Các sự kiện quy mô lớn diễn ra hàng tuần không ghi nhận tình trạng bất ổn. Tỷ lệ tội phạm liên tục giữ ở mức thấp.

Ý thức cộng đồng và các quy chuẩn hành vi được định hình từ nhỏ như giữ yên lặng trên phương tiện công cộng, xếp hàng kiên nhẫn tại ga tàu điện ngầm. Văn hóa phục vụ khăn ướt oshibori và nước lọc/trà xanh miễn phí trước bữa ăn tại các nhà hàng khiến nhiều du khách có thiện cảm. 

Chỉ số cơ bản:

Dân số vùng lõi: 9,95 triệu người

Dân số vùng đô thị mở rộng: 37 triệu người

Tỷ lệ đi làm bằng phương tiện công cộng: 57%

Điểm đến quốc tế từ sân bay: 120

Không gian xanh đô thị: 20%

Tỷ lệ sử dụng xe đạp: 13%

2. Copenhagen (Đan Mạch)

Thủ đô của Đan Mạch là thành phố đứng đầu nhiều lần về chỉ số chất lượng cuộc sống.

Yếu tố cốt lõi giúp thành phố duy trì vị thế này là tư duy quy hoạch biết sửa sai, lắng nghe cư dân và cải tiến liên tục, thường được gọi là "chủ nghĩa đô thị lặp lại".

Sau thất bại của dự án Ørestad đầu những năm 2000 - nơi xây dựng các tòa nhà cao tầng biệt lập, đi ngược triết lý "đô thị vì người dân" của kiến trúc sư Jan Gehl - thành phố đã thay đổi phương thức tiếp cận. Các khu đô thị phát triển sau đó như Nordhavn và Sydhavn được quy hoạch thấp tầng, ưu tiên không gian đi bộ, hạn chế ôtô và tích hợp cảnh quan mặt nước.

Chỉ số cơ bản:

Dân số vùng lõi: 1,4 triệu người

Dân số vùng đô thị mở rộng: 2,2 triệu người

Tỷ lệ đi làm bằng phương tiện công cộng: 20%

Điểm đến quốc tế từ sân bay: 191

Không gian xanh đô thị: 30%

Tỷ lệ sử dụng xe đạp: 29%

3. Lisbon (Bồ Đào Nha)

Thành công của Lisbon đến từ lợi thế điều kiện tự nhiên, ẩm thực và kiến trúc cổ, kết hợp với chính sách quản lý hạ tầng trong 10 năm qua.

Thành phố chú trọng mở rộng mạng lưới tàu điện ngầm, xe điện và tàu thủy nội địa; đồng thời đưa vào vận hành tuyến xe điện mới đầu tiên sau gần 70 năm. Hệ thống xe đạp điện được triển khai nhằm hỗ trợ người dân di chuyển trên địa hình đồi núi, giúp số lượt sử dụng xe đạp tăng 500% trong giai đoạn 2011-2021.

Hiện Lisbon đối mặt với áp lực lên hệ sinh thái dịch vụ do làn sóng di cư. Tốc độ xây dựng nhà ở không theo kịp nhu cầu, dẫn đến chênh lệch chi phí sinh hoạt giữa người bản địa và người nước ngoài. 

Dân số vùng lõi: 550.000 người

Dân số vùng đô thị mở rộng: 3 triệu người

Không gian xanh đô thị: 25%

Tỷ lệ sử dụng xe đạp: 1,9%

Điểm đến quốc tế từ sân bay: 144

4. Vienna (Áo)

Trong tháng 5, Vienna tổ chức cuộc thi Eurovision Song Contest lần thứ ba. Ngoài ra, thành phố đăng cai Giải vô địch tài xế xe điện thế giới, Tuần lễ Thiết kế Vienna cùng nhiều hội nghị thường niên khác trong năm qua.

Về chính sách nhà ở, chính quyền tiếp tục duy trì chương trình nhà ở xã hội từ thập niên 1920. Trong năm 2025, Vienna xây mới 5 dự án với khoảng 400 căn hộ và cải tạo 11 khu phức hợp, dù ngân sách phúc lợi xã hội bị cắt giảm 228 triệu USD.

Đối với mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2040, thành phố đang triển khai chiến dịch thay thế 500.000 lò sưởi gas hộ gia đình bằng hệ thống sưởi trung tâm quy mô quận. Ảnh: David Payr

Chỉ số cơ bản:

Dân số vùng lõi: 2 triệu người

Dân số vùng đô thị mở rộng: 3,2 triệu người

Tỷ lệ sử dụng xe đạp: 11%

Tỷ lệ đi làm bằng phương tiện công cộng: 34%

Điểm đến quốc tế từ sân bay: 198

5. Sydney (Australia)

Sydney đang hoàn thiện đợt nâng cấp hạ tầng quy mô lớn sau nhiều năm thi công. Đường George, trục lộ chính của thành phố, đã chuyển thành phố đi bộ, tích hợp mạng lưới tàu điện mới. Hệ thống tàu điện ngầm cao tốc đang thay đổi phương thức di chuyển của người dân và sẽ kết nối với Sân bay quốc tế Tây Sydney khi mở cửa vào năm tới.

Tuy nhiên, giá đất và tiền thuê nhà tăng cao gây ảnh hưởng đến các tụ điểm âm nhạc trực tiếp, doanh nghiệp nhỏ. Các quy định quản lý hoạt động giải trí ban đêm của chính quyền bang New South Wales bị đánh giá "tương đối nghiêm khắc", làm giảm bớt tính sôi động tự nhiên của thành phố. Ảnh: Louis Hawson

Chỉ số cơ bản:

Dân số quận trung tâm: 240.000 người

Dân số vùng đô thị mở rộng: 5,7 triệu người

Dân số vùng đô thị mở rộng: 5,7 triệu người

Tỷ lệ sử dụng xe đạp: 1%

Không gian xanh đô thị: 41%

6. Zürich (Thụy Sĩ)

Năm 2025, thành phố hoàn thành thêm 2.977 căn hộ (tăng 347 căn so với năm 2024), nhưng tỷ lệ nhà trống vẫn ở mức cực thấp - 0,1% (chỉ còn 235 căn hộ trống trên toàn thành phố).

Tuy nhiên hệ thống giao thông công cộng của thành phố vận hành hiệu quả. Đến tháng 3, thành phố loại bỏ hoàn toàn các thế hệ tàu điện sàn cao, chuyển sang 100% tàu điện sàn thấp để hỗ trợ người khuyết tật. Lộ trình xe cũng được cải tổ toàn diện với việc thay thế 2.500 biển báo trong một đêm. Tỷ lệ tội phạm tại Zürich giảm thêm 8% trong năm 2025. Ảnh: Radio ZueriLeu

Chỉ số cơ bản:

Dân số vùng lõi: 450.000 người

Dân số vùng đô thị mở rộng: 1,7 triệu người

Tỷ lệ sử dụng xe đạp: 11%

Tỷ lệ đi làm bằng phương tiện công cộng: 56%

Điểm đến quốc tế từ sân bay: 212

7. Madrid (Tây Ban Nha)

Kinh tế Madrid tăng trưởng mạnh với GDP đầu người cao hơn 78% so với mức trung bình toàn quốc. Dân số đạt mức cao kỷ lục, trong đó gần 1/3 cư dân là người gốc nước ngoài. Tại Madrid, 42,4% người mới đến có bằng cấp cao. Làn sóng nhập cư từ Mỹ Latin mang đến lực lượng lao động trình độ cao, thúc đẩy ngành bán lẻ và dịch vụ nhà hàng phát triển.

Chính quyền địa phương đang nỗ lực giảm thủ tục hành chính để giải quyết khủng hoảng nhà ở và yêu cầu các chủ đầu tư cung cấp nhà ở giá hợp lý. Do các mùa hè gần đây ghi nhận mức nhiệt kỷ lục, thành phố đang thiếu hụt bể bơi công cộng (20,4% cư dân sống tại các quận không có bể bơi công cộng). Ảnh: Carlos Chavarría

Chỉ số cơ bản:

Dân số vùng lõi: 3,5 triệu người

Dân số vùng đô thị mở rộng: 7,5 triệu người

Tỷ lệ sử dụng xe đạp: 0,5%

Không gian xanh đô thị: 30%

Điểm đến quốc tế từ sân bay: 197

8. Paris (Pháp)

Thị trưởng Emmanuel Grégoire trúng cử hồi tháng 3, đặt mục tiêu tiếp tục tiến trình chuyển đổi xanh từ người tiền nhiệm Anne Hidalgo.

Dưới thời thị trưởng cũ, 155.000 cây xanh đã được trồng, hàng trăm km làn đường xe đạp được bổ sung. Ông Grégoire đã bổ nhiệm một chuyên viên chịu trách nhiệm về thiết kế, thẩm mỹ để duy trì cấu trúc cảnh quan. Do hạn chế về diện tích để xây công viên lớn, thị trưởng cam kết chuyển đổi thêm 10 đại lộ thành các khu vườn đô thị.

Về văn hóa, Paris dẫn đầu châu Âu với số rạp chiếu phim bình quân đầu người cao nhất và khoảng 400 nhà sách. Tuy nhiên, an ninh vẫn là vấn đề lớn, gần nhất là lễ ăn mừng chiến thắng Champions League của câu lạc bộ Paris Saint-Germain vào tháng 5 đã gây ra các vụ lộn xộn trong thành phố. Ảnh: Apéritif hour in Paris

Chỉ số cơ bản:

Dân số vùng lõi: 2,1 triệu người

Dân số vùng đô thị mở rộng: 13,3 triệu người

Tỷ lệ sử dụng xe đạp: 11,2%

Tỷ lệ đi làm bằng phương tiện công cộng: 50%

Điểm đến quốc tế từ sân bay: 308

Không gian xanh đô thị: 15%

9. Munich (Đức)

Thị trưởng mới Dominik Krause (35 tuổi) từ bỏ đặc quyền đưa đón bằng xe limousine, để đi làm bằng tàu điện ngầm hằng ngày.

Hiện thành phố đối mặt hai thách thức. Thứ nhất, Munich đặt mục tiêu xây 50.000 căn hộ mới để giải quyết tình trạng thiếu nhà ở. Kế hoạch bao gồm phát triển các khu đất phía bắc, chuyển đổi mục đích sử dụng văn phòng trống, xây thêm tầng cho các tòa nhà hiện hữu hoặc phát triển tháp cao tầng. Tuy nhiên, đề xuất xây nhà cao tầng đang gặp phản đối từ nhóm cư dân muốn bảo tồn tầm nhìn hướng ra dãy Alps.

Thứ hai là thâm hụt tài chính. Ngân sách thành phố năm 2026 đạt mức kỷ lục 3,31 tỷ USD nhưng nguồn thu từ thuế thương mại sụt giảm mạnh do khó khăn kinh tế của các tập đoàn lớn. Thị trưởng Krause cũng thông báo kế hoạch tăng một loạt chi phí từ đỗ xe, nuôi thú cưng đến học mẫu giáo. Ảnh: Chelsea London

Chỉ số cơ bản:

Dân số vùng lõi: 1,6 triệu người

Dân số vùng đô thị mở rộng: 6,2 triệu người

Tỷ lệ sử dụng xe đạp: 21%

Không gian xanh đô thị: 51%

Điểm đến quốc tế từ sân bay: 215

10. Oslo (Na Uy)

Hệ thống giao thông công cộng đã được điện hóa, bao gồm cả mạng lưới phà di chuyển ra các đảo trong vịnh Oslo. Nhờ các giải pháp hạ tầng xanh như thu hồi và lưu trữ carbon từ nhà máy đốt rác thải, thành phố hướng tới mục tiêu cắt giảm 95% lượng khí thải vào năm 2030.

Tỷ lệ tội phạm tại Oslo ở mức dưới trung bình của châu Âu. Lượng khách du lịch đến thành phố ghi nhận mức tăng trưởng ổn định. Hầu hết cư dân Oslo sống cách không gian xanh chưa đầy 300 m. Thời gian làm việc trung bình của người lao động là 37 giờ mỗi tuần kèm chế độ nghỉ phép 5 tuần một năm. Ảnh: Thomas Ekström

Chỉ số cơ bản:

Dân số vùng lõi: 730.000 người

Dân số vùng đô thị mở rộng: 1,5 triệu người

Tỷ lệ sử dụng xe đạp: 7%

Không gian xanh đô thị: 48%

Điểm đến quốc tế từ sân bay: 122

Nguồn: VNE