Tin tức thế giới 23-9: Tín hiệu lạc quan Mỹ - Iran; Ông Trump ký thỏa thuận an ninh với Greenland và Đan Mạch
Tổng thống Ukraine Zelensky sẵn sàng tham gia bất kỳ hình thức thỏa thuận ngừng tấn công cơ sở năng lượng nào với Nga; Ông Trump ký thỏa thuận an ninh với Greenland và Đan Mạch; Châu Âu đối mặt nguy cơ khủng hoảng năng lượng... là những tin tức thế giới đáng chú ý sáng 23-9.
Ông Zelensky gặp ông Trump ở New York trong 40 phút
Ngày 22-9, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết ông đã thảo luận với Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc chấm dứt xung đột Nga - Ukraine, trong đó có khả năng hai bên ngừng tấn công các mục tiêu năng lượng, giữa lúc tình hình đàm phán Mỹ - Iran cũng phát đi những tín hiệu tích cực.
Cuộc gặp kéo dài 40 phút tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York. Ông Zelensky khẳng định Ukraine sẵn sàng tham gia bất kỳ hình thức thỏa thuận ngừng tấn công cơ sở năng lượng nào với Nga. Tuy nhiên, hai bên không thảo luận việc Ukraine đơn phương dừng các cuộc tấn công nhằm vào nhà máy lọc dầu Nga.
Ông Zelensky tái khẳng định sẵn sàng gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc gặp ba bên với ông Trump, đồng thời hy vọng Washington có thể đưa Matxcơva trở lại bàn đàm phán.
Nhà lãnh đạo Ukraine cũng đề nghị Mỹ cung cấp tên lửa phòng không Patriot để ngăn chặn các tên lửa đạn đạo của Nga. Ông nói dù Tổng thống Trump chưa đồng ý, song việc nhà lãnh đạo Mỹ chưa bác bỏ đề xuất đã là "một bước tiến tốt".
Ông Trump gần đây bày tỏ lo ngại về thiệt hại lớn đối với năng lực lọc dầu của Nga, cho rằng điều này góp phần đẩy giá diesel toàn cầu tăng.
Iran chuyển tới Mỹ điều kiện mở lại eo biển Hormuz
Theo Hãng tin Reuters, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi hôm 22-9 đã gặp đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff bên lề Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York.
Truyền thông Iran cho biết tại cuộc gặp, Iran đã chuyển tới Mỹ các điều kiện để mở lại eo biển Hormuz, bao gồm: dỡ bỏ ngay lập tức lệnh phong tỏa bằng hải quân, lập tức giải phóng các tài sản Iran đang bị đóng băng và chấm dứt chiến tranh trên tất cả các mặt trận "kháng chiến".
Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận hai bên đã tiến hành đàm phán và tin rằng họ sẽ đạt được thỏa thuận.
"Tôi nghĩ rằng sẽ đạt được một thỏa thuận. Họ muốn nói chuyện với chúng tôi. Họ đã nói chuyện với chúng tôi, thậm chí hôm nay họ vẫn đang nói chuyện với chúng tôi, và mối quan hệ đang phát triển. Nhưng chúng ta không thể để họ sở hữu vũ khí hạt nhân, họ hiểu điều đó", ông Trump nói sau cuộc gặp với Thủ tướng Anh Andy Burnham bên lề Đại hội đồng Liên hợp quốc.
Phát biểu của ông Trump dường như có phần dịu giọng hơn so với tuyên bố của ông tại Đại hội đồng Liên hợp quốc, khi ông cảnh báo có thể sẽ hủy diệt Iran nếu không sớm đạt được thỏa thuận.
Các Lực lượng vũ trang Iran đã bác bỏ những tuyên bố của ông Trump tại Liên hợp quốc, đồng thời khẳng định "sẵn sàng giáng những đòn mạnh hơn, mang tính hủy diệt và khó đoán hơn".
Ông Trump cho biết các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner đã có "một cuộc gặp rất hiệu quả" với các bên trung gian của Iran. Tổng thống Mỹ cũng gặp lãnh đạo các nước Trung Đông, trong đó có nhiều nước là nơi đặt các căn cứ quân sự của Mỹ và đã bị tấn công trong suốt cuộc chiến Mỹ - Iran.
"Chúng tôi nghĩ tình hình với Iran có thể kết thúc ngay sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ hoặc có thể sớm hơn. Tôi không biết. Không ai biết trước được", ông Trump nói khi gặp các nhà lãnh đạo.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã gặp Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani.
Ông Trump ký thỏa thuận an ninh với Greenland và Đan Mạch
Ngày 22-9, bên lề Đại hội đồng Liên hợp quốc, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký thỏa thuận an ninh với lãnh đạo Đan Mạch và Greenland.
Bản thỏa thuận dài 10 trang cho biết Mỹ sẽ xây dựng 2 căn cứ quân sự mới tại Narsarsuaq ở phía nam và Mestersvig ở phía đông Greenland. Thỏa thuận tái khẳng định chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Đan Mạch, đồng thời công nhận quyền tự quyết của Greenland.
Thỏa thuận cũng hạn chế các nước ngoài Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và Liên minh châu Âu (EU) tham gia những lĩnh vực chiến lược tại Greenland, nhằm ngăn Trung Quốc và Nga tạo chỗ đứng tại Bắc Cực.
Ông Trump khẳng định đây sẽ là mối quan hệ "tuyệt vời và lâu dài". Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen nói nước này "đang ở vị thế tốt hơn", trong khi Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen cho rằng thỏa thuận thể hiện trách nhiệm của Greenland khi hòn đảo này đóng vai trò quan trọng với an ninh Bắc Mỹ và xuyên Đại Tây Dương. EU và Đức cũng hoan nghênh thỏa thuận.
Greenland là lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, có diện tích hơn 2,1 triệu km², nằm ở vị trí chiến lược giữa Bắc Mỹ và châu Âu. Hòn đảo này sở hữu nhiều mỏ đất hiếm chưa được khai thác và dự kiến sẽ đóng vai trò then chốt khi băng tan mở ra các tuyến hàng hải mới.
Giới tinh hoa công nghệ Mỹ tự lập trường đào tạo, các CEO hàng đầu đứng lớp
Quỹ đầu tư mạo hiểm Andreessen Horowitz đang thành lập Horowitz Andreessen Academy (HAA) - chương trình đào tạo tư thục 2 năm dành cho người trẻ với định hướng thay thế mô hình đại học truyền thống.
Dự án được hai nhân vật lớn trong ngành công nghệ là Marc Andreessen và Ben Horowitz hậu thuẫn, đến nay đã huy động 42 triệu USD.
Sinh viên sẽ được nghe giảng từ các lãnh đạo công nghệ như CEO Jensen Huang của Nvidia, CEO Satya Nadella của Microsoft, nhà sáng lập Uber Travis Kalanick hay cựu lãnh đạo OpenAI Mira Murati.
CEO HAA Gagan Biyani cho biết chương trình sẽ thay thế các môn học nặng về lý thuyết bằng những dự án độc lập mang định hướng kinh doanh, gần với mô hình hướng dẫn của Oxford hoặc phương pháp Montessori.
HAA cho rằng trong thời đại "tri thức vô hạn" và "hành động vô hạn", giáo dục cần chuẩn bị hành trang cho sinh viên trong tương lai thay vì giậm chân tại chỗ trong quá khứ.
Hơn 30 công ty, trong đó có Anthropic, Coinbase, Meta, Nvidia, OpenAI, Palantir và Stripe, sẽ hỗ trợ HAA thông qua cơ hội làm việc, cố vấn và tín dụng điện toán, đổi lại việc được tiếp cận sớm với nguồn nhân tài.
HAA đang tuyển 50 sinh viên cho năm thí điểm miễn học phí từ tháng 9-2027. Chương trình chính thức sau đó sẽ kéo dài hai năm và sẽ thu học phí, dự kiến tương đương các đại học tư thục hàng đầu.
Hiện học phí hằng năm của Stanford cho năm học 2026 - 2027 là 67.731 USD, chưa gồm chi phí ăn ở.
Châu Âu đối mặt nguy cơ khủng hoảng năng lượng
Nguồn cung nhiên liệu tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz bị gián đoạn kéo dài và các cơ sở năng lượng tại Trung Đông tiếp tục bị tấn công.
Trong thư gửi Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen mới đây, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đề nghị EC tạm thời nới một số tiêu chuẩn chất lượng nhiên liệu của EU, liên quan đến mật độ, độ bay hơi và khử lưu huỳnh, qua đó có thể giúp các nhà máy lọc dầu tăng sản lượng khoảng 5 - 20%.
Paris cũng đề xuất cho phép sử dụng rộng rãi hơn diesel B10, chứa tối đa 10% nhiên liệu sinh học, thay cho B7 hiện phổ biến.
EU hiện phụ thuộc đáng kể vào nguồn nhiên liệu từ Trung Đông, trong đó khu vực này cung cấp 36% lượng nhiên liệu hàng không và 18% lượng diesel nhập khẩu của EU.
Pháp đề nghị EU hoãn một năm nghĩa vụ báo cáo và xác minh lượng methane trong các lô dầu thô và khí đốt nhập khẩu, đến ngày 1-1-2028.
Paris đồng thời đề nghị EC xem xét mở rộng cơ chế mua chung khí đốt của EU sang diesel và nhiên liệu hàng không, nhằm tăng khả năng phối hợp bảo đảm nguồn cung. EC cho biết nguy cơ thiếu nhiên liệu tại các nước thành viên đang được đặt ở mức ưu tiên rất cao và sẽ sớm thảo luận vấn đề này với các nước EU và ngành công nghiệp.
Nguồn tuoitre
