Thủ tướng Séc Andrej Babiš đã kêu gọi thành lập một dự án phòng không chung ở cấp độ châu Âu, cho rằng năng lực phòng không hiện nay của châu lục đang bị phân tán và thiếu sự phối hợp cần thiết trong sản xuất. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh đây phải là một dự án thuần túy của Liên minh châu Âu (EU) và Anh không nên tham gia.

Thông tin được Văn phòng Chính phủ Séc công bố trong thông cáo báo chí sau cuộc họp hôm thứ Hai tại Paris của cái gọi là “liên minh những nước sẵn sàng”.

Phát biểu của ông Babiš được đưa ra sau khi xuất hiện thông tin về việc 9 quốc gia châu Âu, trong đó có Pháp, Đức và Anh, cùng với sự tham gia của Ukraine, sẽ xây dựng một hệ thống phòng thủ chung chống tên lửa đạn đạo.

Babiš muốn Séc tham gia, nhưng Anh đứng ngoài
Thủ tướng Séc cho biết ông muốn Cộng hòa Séc được tham gia vào hệ thống này, song lại cho rằng Anh nên ở ngoài sáng kiến.

Ông nói: “Vì sao chúng ta không có mặt ở đó thì các bạn phải hỏi chính phủ tiền nhiệm. Nhưng trong mọi trường hợp, tôi có quan điểm khác. Tôi nghĩ đây phải là một dự án châu Âu, tức là của EU, và ngay cả Anh cũng không nên có mặt trong đó.”

Theo quan điểm của ông Babiš, điều đó đồng nghĩa với việc Anh – dù sở hữu một ngành công nghiệp quốc phòng phát triển mạnh – cũng nên đứng ngoài dự án nếu đây là một sáng kiến thực sự mang tính EU.

Liên minh hiện gồm 9 nước châu Âu, không có Séc và Ba Lan
Liên minh được mô tả là “thuần túy phòng thủ”, với mục tiêu phát triển các “năng lực chống tên lửa đạn đạo của châu Âu”, hiện gồm các nước: Anh, Đan Mạch, Pháp, Italy, Đức, Hà Lan, Na Uy, Tây Ban Nha và Thụy Điển.

Các nhà lãnh đạo của 9 nước này hôm thứ Hai đã đạt được thỏa thuận với Ukraine tại Paris về việc thành lập một liên minh nhằm xây dựng hệ thống phòng thủ tích hợp của châu Âu trước tên lửa đạn đạo.

Hiện tại, Cộng hòa Séc không tham gia sáng kiến này, và Ba Lan cũng không phải thành viên.

Đề xuất mô hình kiểu Airbus cho quốc phòng châu Âu
Ông Babiš cho biết ông muốn mở rộng thành phần của liên minh hiện tại. Theo ông, điều cốt lõi là các quốc gia lớn như Pháp, Đức và Italy cần đạt được đồng thuận để biến đây thành một dự án chung của các nước thành viên EU.

Thủ tướng Séc nói: “Điều quan trọng trước hết là các nước lớn như Pháp, Đức hay Italy phải thống nhất được với nhau, và đây phải là một dự án chung của các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu.”

Ông lấy ví dụ từ tập đoàn hàng không châu Âu Airbus. Theo ông, ngành sản xuất máy bay trước đây từng bị chia nhỏ giữa nhiều nước châu Âu, nhưng dự án Airbus đã tích hợp được nhiều nhà sản xuất trong khu vực.

Ông phát biểu: “Việc sản xuất máy bay trước đây ở châu Âu từng bị phân tán giữa nhiều quốc gia, rồi sau đó xuất hiện dự án Airbus, tích hợp nhiều nhà sản xuất châu Âu. Tôi đã đề xuất rằng giờ đây chúng ta nên làm điều tương tự và tạo ra một dự án phòng không chung của châu Âu – Europatriot.”

Babiš hoài nghi về hiệu quả của các tuyên bố liên minh
Sau khi liên minh được thành lập, ông Babiš cho biết bản thân chỉ mới được biết về sáng kiến này trong ngày.

Ông nói: “Hôm nay tôi mới biết là có thứ như vậy tồn tại. Trước đây đã có rất nhiều tuyên bố về các liên minh khác nhau, nhưng sau đó việc triển khai lại không cụ thể. Điều quan trọng là các nước chủ chốt – Pháp, Đức và những nước lớn khác như Italy và Hà Lan – phải thống nhất được với nhau. Chứ không phải mỗi nước lại cố tự sản xuất tên lửa chống đạn đạo riêng. Đây phải là một dự án chung của các quốc gia thành viên EU.”

Phát biểu của ông cho thấy Praha muốn có vai trò trong cấu trúc phòng thủ tên lửa tương lai của châu Âu, nhưng đồng thời cũng muốn sáng kiến này được đặt dưới khuôn khổ EU, thay vì mở rộng cho cả các nước ngoài khối như Anh.

Theo Novinky