Thời kỳ giá rẻ tại Séc sắp kết thúc, người dân đối mặt làn sóng tăng giá mới

CH Séc sắp chứng kiến thời kỳ thực phẩm giá rẻ kết thúc. Theo giới bán lẻ và các doanh nghiệp thực phẩm, giá lương thực, thực phẩm nhiều khả năng sẽ bắt đầu tăng do chi phí năng lượng, nhiên liệu và nhân công đi lên. Tuy nhiên, hiện thực phẩm vẫn đang góp phần kéo lạm phát xuống, với giá sữa, trứng và thịt lợn ở mức thấp. Dù vậy, nhiều người Séc, đặc biệt là cư dân vùng biên giới, vẫn sang nước láng giềng Ba Lan mua sắm. Hình thức mua thực phẩm qua mạng cũng ngày càng được ưa chuộng.

“Tôi sang đó chủ yếu để mua nước ép, bởi ở đây giá chỉ 25 korun, kể cả tiền đặt cọc vỏ chai nhựa, trong khi ở chỗ chúng tôi giá là 37 korun mà chưa tính tiền đặt cọc,” anh David Kučera, đến từ Frýdek-Místek, giải thích lý do sang Ba Lan mua hàng.

Tại Ba Lan, sữa và bột mì có giá rẻ hơn, nhưng trứng lại đắt hơn. Vì vậy, tổng giá trị trên hóa đơn chỉ chênh lệch không đáng kể. Một giỏ hàng cụ thể tại Séc có giá 77,70 korun, trong khi tại một chuỗi bán lẻ ở Ba Lan, sau quy đổi, có giá 77,39 korun.

Đông đảo người Séc vẫn tìm đến các cửa hàng thuộc chuỗi bán lẻ Ba Lan để mua hàng với giá thấp hơn. Nhờ các chương trình khuyến mại, người tiêu dùng có thể tiết kiệm tới hàng trăm korun cho mỗi lần mua sắm.

Tuy nhiên, chênh lệch giá có thể sẽ gia tăng. Thời kỳ thực phẩm giảm giá nhiều khả năng đang đi đến hồi kết, trong bối cảnh giá nông sản đã tăng hai tháng liên tiếp.

Tác động từ giá dầu và năng lượng

“Trên toàn cầu, giá dầu đang tăng, hay chính xác hơn là không giảm, trong khi giá năng lượng cũng đi lên. Vì vậy, có thể dự báo giá các loại thực phẩm chế biến cần vận chuyển hoặc sử dụng năng lượng trong quá trình sản xuất sẽ tăng,” ông Jan Doležal, Chủ tịch Phòng Nông nghiệp CH Séc, nhận định.

“Chúng tôi không dự báo giá sẽ đồng loạt tăng chỉ sau một đêm. Tuy nhiên, áp lực tăng giá đang hiện hữu trong toàn ngành. Tất cả chi phí đầu vào đều tăng, từ giá năng lượng đến phí bao bì và xử lý chất thải,” ông Marek Zemánek, người phát ngôn Phòng Công nghiệp Thực phẩm CH Séc, cho biết.

“Hiện tại, giá thực phẩm vẫn đang giảm và tôi cho rằng đã gần chạm mức thấp nhất có thể. Tôi không cho rằng giá sẽ tăng trước Giáng sinh, bởi tất cả các nhà bán lẻ đều muốn cạnh tranh để giành những giỏ hàng Giáng sinh lớn và đầy ắp. Tuy nhiên, từ tháng 1, chúng tôi nhận thấy các nhà cung cấp đã gửi bảng giá mới, trong đó đề xuất mức tăng khá mạnh,” ông Tomáš Prouza, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Du lịch CH Séc, nói.

Mùa màng thất bát

Vụ mùa thất bát năm nay cũng sẽ tác động đến giá thực phẩm. Theo giới nông dân, sản lượng có thể giảm tới 25%. Vì vậy, giá các sản phẩm trồng trọt được dự báo sẽ tăng đầu tiên.

“Sau đó, với độ trễ nhất định, các sản phẩm chăn nuôi, trong đó có giá thịt, thường sẽ tăng theo. Nếu xét toàn bộ nhóm thực phẩm, lạm phát trung bình có thể ở mức từ 5% đến 10%,” ông David Marek, chuyên gia kinh tế trưởng của Deloitte, nhận định.

Diễn biến giá bán buôn hàng hóa và năng lượng sẽ đóng vai trò then chốt. Hiện các mức giá này vẫn ở mức cao.

“Trong nhiều tháng qua, các nhà bán lẻ đã phải mua hàng cho những giai đoạn tiếp theo với mức giá cao hơn. Sớm hay muộn, điều đó cũng sẽ tác động đầy đủ đến túi tiền của người tiêu dùng,” ông Jiří Gavor, Giám đốc điều hành Hiệp hội các nhà cung cấp năng lượng độc lập, dự báo.

Các nhà cung cấp đang từng bước điều chỉnh bảng giá đối với cả hộ gia đình và doanh nghiệp.

Doanh thu hàng phi thực phẩm tăng mạnh hơn

Xét về doanh thu, nhóm hàng phi thực phẩm đạt kết quả khả quan hơn. Trong tháng 9, người dân chi cho nhóm hàng này nhiều hơn khoảng 7% so với cùng kỳ năm trước, trong khi doanh thu thực phẩm tăng chưa đến 3%.

Ngay cả khi lạm phát hạ nhiệt, người Séc vẫn đặc biệt quan tâm đến giá cả. Vì vậy, họ thường lựa chọn các sản phẩm mang nhãn hiệu riêng của nhà bán lẻ. Có tới 98% khách hàng trong nước cho biết ít nhất đôi khi mua những mặt hàng này.

Các sản phẩm nhãn hàng riêng chiếm tỷ trọng doanh thu lớn nhất ở nhóm hạt rang muối và thực phẩm chế biến sẵn bảo quản lạnh. Ngược lại, những mặt hàng như kẹo cao su hoặc sô-cô-la ít được người tiêu dùng lựa chọn dưới nhãn hiệu riêng.

Nhãn hàng riêng có vị thế mạnh nhất tại các siêu thị và cửa hàng giảm giá, chiếm 40% doanh thu. Tỷ lệ này tại các đại siêu thị duy trì ở mức 18%, còn tại các cửa hàng nhỏ chỉ khoảng 10%.

Kênh trực tuyến ghi nhận mức tăng nhanh nhất. Trong ba năm qua, thị phần của nhãn hàng riêng trên kênh này đã tăng 5 điểm phần trăm, lên 17%.

Doanh thu bán thực phẩm trực tuyến tăng mạnh

Các nhà bán lẻ thực phẩm trực tuyến hiện ghi nhận mức tăng doanh thu cao nhất, lên tới 18% so với cùng kỳ năm trước. Dịch vụ này đã có mặt tại cả những địa phương nhỏ, nơi người dân nhanh chóng hình thành thói quen mua sắm qua mạng. Các nhà bán lẻ hiện tập trung rút ngắn tối đa thời gian giao hàng.

Từ sáng sớm, nhân viên giao hàng Ondřej Micka đã bắt đầu hành trình đến nhà những khách hàng đặt mua hàng trực tuyến. Một trong những điểm đến thường xuyên là Kounice, thuộc khu vực Nymburk, nơi có khoảng 1.700 cư dân.

“Hiện chúng tôi đến các địa phương nhỏ thường xuyên hơn nhiều. Trước đây, tôi chỉ có mặt ở những nơi như vậy vài lần mỗi tháng, nhưng giờ có thể đến đây tới ba lần mỗi tuần,” anh Micka cho biết.

Các hộ gia đình tại các địa phương đặt hàng trên siêu thị trực tuyến mà anh làm việc thường xuyên hơn, đồng thời chi tiêu nhỉnh hơn so với người dân tại các thành phố lớn. Giá trị trung bình mỗi đơn hàng vào khoảng 1.700 korun.

“Số lượt mua hàng tăng nhanh nhất tại khu vực Nam Morava, tiếp theo là Tây Séc và Trung Morava. Khách hàng cũng sử dụng dịch vụ giao hàng nhanh thường xuyên hơn,” ông František Brož, người phát ngôn của Košík.cz, cho biết.

Một nhà bán lẻ thực phẩm trực tuyến khác cũng ghi nhận nhu cầu giao hàng nhanh tăng mạnh, đồng thời xác nhận nhu cầu tại các thị trấn nhỏ và làng quê đang gia tăng.

“Doanh thu của chúng tôi tăng hơn 50% mỗi năm. Tại các thành phố lớn, mức tăng không còn mạnh như trước, chủ yếu là tần suất mua sắm tăng lên. Trong khi đó, tỷ trọng đơn hàng đang gia tăng trên khắp các khu vực,” ông Martin Bareš, Giám đốc tiếp thị của Rohlík.cz, nói.

Quy mô đơn hàng tăng so với cùng kỳ

Các nhà bán lẻ nhận thấy người dân đang mua nhiều hàng hơn so với một năm trước. Thực phẩm tươi sống cũng xuất hiện trong giỏ hàng thường xuyên hơn.

“Xu hướng này thể hiện rõ ở nhóm thịt và cá, với doanh số tăng 19% so với cùng kỳ năm trước. Đối với rau quả, mức tăng là 16%,” ông Bareš cho biết thêm.

“Hiện mua sắm trực tuyến chiếm khoảng 7% tổng chi tiêu của người tiêu dùng. Tuy nhiên, nếu nhìn sang các nước phía tây biên giới Séc, có những quốc gia mà tỷ trọng mua sắm trực tuyến đã đạt mức hai chữ số, thậm chí lên tới 20% như tại Anh,” ông Karel Týra, Tổng giám đốc NielsenIQ phụ trách Séc, Slovakia và Hungary, cho biết.

Trong số các chuỗi bán lẻ truyền thống lớn tại Séc, Lidl là doanh nghiệp duy nhất chưa cung cấp dịch vụ giao hàng tận nhà. Hai chuỗi Tesco và Globus có cửa hàng trực tuyến riêng, đồng thời cũng giao hàng thông qua các đối tác tương tự những nhà bán lẻ lớn khác. Ngoài ra, các dịch vụ giao nhận còn cung cấp hàng hóa từ kho riêng.

Một số đơn vị cam kết giao hàng trong vòng 30 phút kể từ khi đặt đơn. Các doanh nghiệp đều nhận định rằng dịch vụ giao thực phẩm và hàng phi thực phẩm đang tăng trưởng nhanh hơn so với dịch vụ giao món ăn chế biến sẵn.

Theo ČT24