“Trong những ngày gần đây, chúng tôi ghi nhận các câu hỏi mang tính hoảng loạn,” bà Pavla Horáková – trưởng bộ phận tư vấn trực tuyến của Lékárna.cz – cho biết. “Mọi người hỏi về thuốc đặc trị, xét nghiệm hoặc các sản phẩm tăng cường miễn dịch, vì họ lo sợ nhiễm hantavirus sau khi đi rừng hoặc ở nhà nghỉ. Thực tế, nguy cơ lớn nhất lại là việc dọn dẹp các không gian bị bỏ hoang, nơi có thể có loài gặm nhấm sinh sống.”

Theo bà, các bệnh viện tại Séc thường tiếp nhận những bệnh nhân đã tiếp xúc với môi trường bị nhiễm chất thải của chuột nhắt, chuột đồng và hiếm hơn là chuột cống. Điều này xảy ra khi dọn dẹp tầng hầm, gác mái, nhà kho, nhà nghỉ, hoặc khi làm việc trong rừng hay nông nghiệp, cũng như khi xử lý cỏ khô và gỗ. Người ta cũng có thể bị lây khi bị loài gặm nhấm cắn.

“Nguy cơ lây nhiễm cao nhất là khi bụi hoặc aerosol chứa phân, nước tiểu hoặc nước bọt của loài gặm nhấm bị khuấy lên và hít phải,” chuyên gia về virus lây truyền qua động vật gặm nhấm Hana Zelená từ Viện Y tế tại Ostrava giải thích. Theo bà, hiện không có thuốc đặc trị riêng cho hantavirus. “Nếu ai đó bị nhiễm, điều quan trọng là chẩn đoán chính xác và càng sớm càng tốt. Bệnh nhân có thể được cứu sống nhờ điều trị kịp thời tại khoa hồi sức tích cực với hỗ trợ các chức năng sống, và trong trường hợp nặng có thể dùng thuốc kháng virus ribavirin,” bà Zelená bổ sung.

Theo khuyến cáo của các chuyên gia, cách phòng ngừa tốt nhất là trước khi dọn dẹp phải thông gió và làm ẩm không gian, tuyệt đối không quét khô, và khi làm việc cần sử dụng găng tay bảo hộ cùng khẩu trang hoặc mặt nạ phòng độc.

Trong khi nhiều người Séc tỏ ra coi thường khẩu trang và không còn mua nhiều kể từ đại dịch COVID-19, thì hiện nay một số người lại bắt đầu quan tâm hơn. “Cùng với số lượng câu hỏi về hantavirus tăng lên, nhu cầu mua thiết bị bảo hộ cũng tăng. Doanh số khẩu trang và mặt nạ lọc tăng 38% so với cùng kỳ năm ngoái,” bà Horáková từ nhà thuốc trực tuyến xác nhận.

Một số nhà thuốc khác chưa ghi nhận sự tăng mạnh, hoặc chỉ tăng nhẹ. Tuy nhiên, theo họ, người dân nên trang bị đồ bảo hộ khi dọn dẹp các khu vực như nhà nghỉ hoặc không gian có nguy cơ bị gặm nhấm xâm nhập.

Tại Séc, từ năm 2018 đến đầu tháng 5 đã có 73 người được điều trị vì hantavirus, gần một nửa trong số đó ở vùng Moravskoslezský.

“Chỉ từ tháng 5 năm ngoái đến nay, chúng tôi đã nhập viện ba bệnh nhân, người gần nhất vào tháng 1 năm nay,” bác sĩ trưởng khoa truyền nhiễm tại Bệnh viện Đại học Ostrava Lenka Petroušová cho biết. Theo bà, bệnh nhân thường đến bệnh viện sau khi dọn dẹp mà không có đồ bảo hộ trong các kho cũ hoặc không gian bị nhiễm chất thải của loài gặm nhấm, cũng như những người làm việc trong rừng hoặc xử lý cỏ khô.

Ở Séc có thể nhiễm hai loại hantavirus châu Âu và các biến thể của chúng. Khác với virus Andes ở Nam Mỹ, các virus này không lây từ người sang người. Virus Puumala phổ biến ở vùng Nam Séc và Nam Morava, còn virus Dobrava-Belgrade xuất hiện ở phía bắc Morava, vùng Olomouc và Zlín. Cả hai đều có thể gây sốt xuất huyết kèm tổn thương thận.

“Thể nặng nguy hiểm nhất của bệnh do virus Dobrava gây ra, đây là một trong hai phân nhóm địa phương của virus Dobrava–Belgrade,” bác sĩ Zelená giải thích.

“Các biểu hiện bao gồm không chỉ sốt mà còn rối loạn đông máu, suy thận, hiếm hơn là tổn thương phổi. Có thể dẫn đến suy đa cơ quan và tử vong.”

Theo từng loại hantavirus, tỷ lệ tử vong ở châu Âu dao động từ 0,5 đến 10%. Khi nhiễm virus Andes ở Nam Mỹ, có thể có tới một phần ba bệnh nhân tử vong. Đây cũng là loại virus duy nhất trong khoảng 40 loại hantavirus có khả năng lây từ người sang người. Vì vậy, nó đã lan rộng trên một tàu du lịch sau khi một người đàn ông lớn tuổi từ Hà Lan mắc bệnh và sau đó tử vong. Người này có khả năng đã bị nhiễm tại Argentina trước khi lên tàu.

Tại Cộng hòa Séc, cách đây 10 năm, một nhân viên kiểm lâm ở khu Kladno đã tử vong vì một ca nhiễm không được chẩn đoán kịp thời. Nguyên nhân chỉ được xác định sau khi khám nghiệm tử thi và phân tích mẫu bệnh phẩm. Từ năm 2018 đến nay, chưa có bệnh nhân hantavirus nào tử vong, nhưng một số người mất nhiều thời gian để hồi phục.

Ví dụ, tại khoa truyền nhiễm ở Opava, mỗi năm có khoảng một đến hai bệnh nhân mắc hantavirus. “Tất cả đều ban đầu có sốt và rối loạn tiêu hóa, sau đó xuất hiện tổn thương thận và gan. Trong những năm gần đây, tất cả bệnh nhân của chúng tôi đều hồi phục hoàn toàn, nhưng một số mất khá nhiều thời gian,” bác sĩ Petr Kümpel cho biết.

Ông cũng nhớ lại một trường hợp cách đây khoảng ba năm: một nữ nhân viên y tế trung niên bị nhiễm nhưng không xác định được nguồn lây. Các triệu chứng kéo dài gần một năm, trong đó khoảng nửa năm bà không thể làm việc do cực kỳ mệt mỏi và suy nhược.

Cả hai chuyên gia truyền nhiễm đều thống nhất rằng khẩu trang hoặc mặt nạ phòng độc kết hợp với găng tay và quần áo bảo hộ không chỉ giúp tránh hantavirus mà còn phòng các bệnh khác do loài gặm nhấm truyền sang như bệnh sốt thỏ hoặc leptospira.

(Theo iDnes)