Người cao tuổi tại Séc có thể nhận thêm 500 korun lương hưu mỗi tháng theo mốc 5 năm

Người từ 80 tuổi trở lên tại Séc có thể được tăng lương hưu thêm 500 korun mỗi tháng theo chu kỳ 5 năm. Thay đổi này nằm trong dự luật sửa đổi của chính phủ, vừa được Hạ viện ủng hộ ở vòng xem xét đầu tiên. Dự luật cũng nhằm tăng lương hưu cho những người vẫn tiếp tục làm việc sau khi nghỉ hưu và hiện sẽ được chuyển đến Ủy ban Chính sách xã hội của Hạ viện xem xét. Ủy ban có một tháng để thảo luận thay vì hai tháng như thông lệ, nhằm bảo đảm luật có thể được áp dụng từ năm tới.

Bộ trưởng Lao động và Các vấn đề xã hội Aleš Juchelka (ANO), cho biết liên minh cầm quyền muốn bổ sung vào dự luật khoản trợ cấp một lần trị giá 2.000 korun dành cho người nghỉ hưu. Chính phủ đã đạt đồng thuận về vấn đề này trong tuần.

Phe đối lập cho rằng thay vì đưa ra những “món quà trước bầu cử”, chính phủ nên đầu tư để người cao tuổi dễ dàng tiếp cận các dịch vụ xã hội và y tế hơn.

“Có tiền trong tài khoản không đồng nghĩa với việc có thể tiếp cận dịch vụ,” Phó chủ tịch Ủy ban Chính sách xã hội Pavla Pivoňka Vaňková (STAN), phát biểu. Theo bà, đề xuất này chỉ khiến chi tiêu nhà nước tăng thêm hàng tỷ korun. Bà cho rằng sẽ tốt hơn nếu mở rộng các dịch vụ hỗ trợ tại nhà cho người cao tuổi và tăng công suất của các cơ sở chăm sóc xã hội.

“Trên thực tế, chúng ta cần cả hai,” Bộ trưởng Juchelka đáp lại.

Nghị sĩ Hana Ančincová (Piráti) cũng chỉ trích dự luật, cho rằng không thể thường xuyên biến mức tăng lương hưu thành một cuộc chạy đua trước mỗi kỳ bầu cử. Hai nghị sĩ Jiří Havránek (ODS) và Zdeňka Blišťanová (TOP 09) đã đề xuất bác bỏ dự luật vì coi đây là “món quà trước bầu cử” thiếu tính hệ thống, định hướng và tùy tiện, song không thành công.

Theo chính phủ, việc điều chỉnh lương hưu theo độ tuổi là hình thức hỗ trợ bổ sung đối với những người nghỉ hưu trong bối cảnh kinh tế khác với người cao tuổi hiện nay. Việc tăng lương hưu cho người tiếp tục làm việc sau tuổi nghỉ hưu cũng được kỳ vọng sẽ nâng tỷ lệ việc làm trong nhóm cao tuổi, qua đó tăng nguồn thu ngân sách công.

Tăng 500 korun theo mỗi mốc 5 năm

Dự luật quy định tăng lương hưu thêm 500 korun mỗi tháng khi người hưởng đủ 80, 85, 90 và 95 tuổi; người đủ 100 tuổi được tăng thêm 1.000 korun.

So với quy định hiện hành, người nghỉ hưu ở độ tuổi 80, 90 và 95 sẽ được hưởng thêm quyền lợi. Hiện nhà nước tăng 1.000 korun cho người đủ 85 tuổi và 2.000 korun cho người đủ 100 tuổi. Vì vậy, dự luật không làm thay đổi tổng mức hỗ trợ dành cho hai nhóm tuổi này.

Chính phủ dự kiến từ năm 2028 mới tăng quyền lợi cho người vừa hưởng lương hưu vừa tiếp tục làm việc. Theo đề xuất, phần lương hưu tính theo tỷ lệ sẽ được tăng hằng năm thêm 1,5% cơ sở tính đóng.

Đối với người lao động làm công ăn lương, Cơ quan An sinh xã hội sẽ tự động điều chỉnh. Người kinh doanh tự do phải nộp đơn đề nghị. Trước đây, lương hưu cũng từng được tăng đối với người tiếp tục làm việc sau khi nghỉ hưu, nhưng mức tăng thấp hơn. Chính phủ tiền nhiệm sau đó thay thế chính sách này bằng việc miễn khoản đóng bảo hiểm hưu trí tương đương 6,5% thu nhập. Biện pháp này dự kiến vẫn được duy trì.

Chi phí ngân sách tăng dần

Theo kịch bản thận trọng nhất, tổng chi phí hằng năm cho hai biện pháp sẽ đạt 2,6 tỷ korun vào năm tới và tăng dần trong những năm tiếp theo. Con số này dự kiến lên 3 tỷ korun vào năm 2029, 3,8 tỷ korun vào năm 2035, 4,8 tỷ korun vào giữa thế kỷ và 6,4 tỷ korun vào năm 2060.

Bộ Lao động cũng dự báo tỷ lệ việc làm của nhóm từ 65 đến 75 tuổi sẽ tăng 0,5 điểm phần trăm mỗi năm, tương đương tổng mức tăng 16,5 điểm phần trăm vào năm 2060.

Theo đó, trong giai đoạn 2028-2060, chi phí danh nghĩa hằng năm để tăng lương hưu sẽ tăng từ 800 triệu lên 95 tỷ korun, trong khi nguồn thu của nhà nước dự kiến tăng từ 1,5 tỷ lên 89,2 tỷ korun.

(Theo ČTK)