Một tàu khu trục Mỹ đã chặn hai tàu chở dầu rời cảng Iran và buộc quay đầu trong ngày 14-4, trong bối cảnh Washington đang siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz để chặn nguồn thu của Tehran.

Theo một quan chức Mỹ giấu tên chia sẻ với Hãng tin Reuters, hai tàu chở dầu xuất phát từ cảng Chabahar của Iran đã bị tàu chiến Mỹ liên lạc qua radio và yêu cầu quay trở lại. Chưa có thông tin liệu phía Mỹ có đưa ra thêm cảnh báo hay biện pháp cưỡng chế nào khác hay không.

Động thái này là một phần trong chiến dịch phong tỏa của Mỹ nhằm gây sức ép buộc Iran mở lại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.

Chính quyền ông Trump kỳ vọng biện pháp này sẽ khiến Tehran chấp nhận các điều kiện của Washington để chấm dứt cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động từ cuối tháng 2, trong đó có yêu cầu khôi phục lưu thông tại Hormuz.

Tuy nhiên các chuyên gia nhận định còn quá sớm để đánh giá mức độ hiệu quả của chiến dịch, khi các biện pháp mới chỉ được áp dụng từ ngày 13-4.

Bà Noam Raydan thuộc Viện Washington về chính sách khu vực Cận Đông cho biết dữ liệu theo dõi đã ghi nhận ít nhất một tàu chở dầu quay đầu sau khi lệnh phong tỏa có hiệu lực, nhưng lưu ý rằng nhiều tàu liên quan đến dầu Iran thường tắt tín hiệu, khiến việc đánh giá trở nên khó khăn.

"Chúng ta chưa thể biết điều này hiệu quả đến đâu. Đây mới chỉ là ngày thứ hai", bà nói.

Trước đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết chưa có tàu nào vượt qua được vòng phong tỏa kể từ khi chiến dịch bắt đầu vào sáng 14-4 (theo giờ địa phương), với sáu tàu thương mại đã phải quay đầu.

Về quy mô chiến dịch phong tỏa, quân đội Mỹ cho biết đã huy động hơn 10.000 binh sĩ, nhiều tàu chiến cùng hàng chục máy bay tham gia.

Washington khẳng định sẽ đảm bảo quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz đối với các tàu không liên quan đến Iran, nhằm tránh làm gián đoạn hoàn toàn tuyến vận tải chiến lược này.

Lệnh phong tỏa toàn bộ giao thông đường biển "đi và đến các cảng của Iran" được công bố sau khi các cuộc đàm phán cuối tuần giữa Washington và Tehran tại Islamabad (Pakistan) đổ vỡ.

Theo giới phân tích, nếu biện pháp này thành công, chiến lược của ông Trump có thể làm suy yếu đáng kể đòn bẩy quan trọng nhất của Iran trong đàm phán, đồng thời mở lại tuyến vận tải huyết mạch cho thương mại toàn cầu.

Tuy nhiên lệnh phong tỏa cũng được xem là một hành động mang tính leo thang, có thể kích động các hành động trả đũa từ Iran và gây thêm sức ép lên lệnh ngừng bắn hai tuần vốn đã mong manh.

Dù các đợt không kích quy mô lớn của Mỹ đã làm suy yếu đáng kể năng lực quân sự của Iran, các nhà phân tích cho rằng Tehran vẫn là một thách thức khó lường, với bộ máy lãnh đạo ngày càng cứng rắn và kho dự trữ uranium làm giàu ở mức cao chưa bị kiểm soát hoàn toàn.

Trong bối cảnh đó, bà Raydan nhận định giai đoạn hiện nay có thể được xem là một phép thử đối với chiến lược của Washington.

Nguồn: Tuổi trẻ